Dergiler / Eurasian Journal of Educational Research / 2016 / Cilt: 16 - Sayı: 66
Montessori Yaklaşımını Uygulayan Okullarda Çalışan Öğretmenlerin Montessori Yaklaşımına İlişkin Görüşleri
- Sayfa
- 123–138
- DOI
- —
Özet
Problem Durumu: Alternatif eğitim alanında önemli bir yere sahip olan ve dünyanın birçok yerinde uygulanan Montessori yaklaşımının Türkiye için yeni ve Montessori öğretmenleriyle ilgili araştırmaların sınırlı sayıda olması nedeniyle Montessori öğretmenleriyle ilgili araştırmaların yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır.Araştırmanın Amacı: Türkiye’de Montessori yaklaşımını uygulayan okullarda çalışan öğretmenlerin, Montessori yaklaşımına ilişkin görüşlerini incelemek amacıyla planlanan araştırmada, aşağıda yer alan sorular öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmeye çalışılmıştır.× Türkiye’de Montessori yaklaşımına yönelik öğretmenler nasıl yetiştirilmektedir?× Montessori öğretmenlerine göre Montessori eğitimi ve öğretmeni nasıl olmalıdır?× Türkiye’de Montessori yaklaşımına yönelik eğitim çalışmaları ve uygulamalar nasıl yürütülmektedir? Araştırmanın Yöntemi: Araştırmaya ilişkin veriler nitel araştırma yöntemlerinden, temel nitel araştırma ile toplanmıştır. Nitel verilerin analiz edilmesinde, betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada, Ankara ilinde bulunan ve Montessori yaklaşımını uygulayan üç farklı okulda çalışan dokuz öğretmenle görüşme yapılmıştır. Araştırmanın Bulguları: Montessori yaklaşımını uygulayan okullarda çalışan öğretmenlerin, Montessori yaklaşımına ilişkin görüşleri alt başlıklar altında toplanıp aynı görüşler ortak cümleler ile verilmiştir. Öğretmen görüşlerinin, hem birbirini destekler nitelikte olduğu hem de birbiriyle çatışan farklı bakış açılarını ortaya koyan nitelikte olduğu görülmüştür. Veri analizi sonucunda bulgular sekiz başlık altında toplanmıştır;Montessori yaklaşımına yönelik alınan eğitim. Montessori yaklaşımına yönelik alınan eğitim teori ve uygulama olmak üzere iki alt başlıkta incelenmiştir. Uygulama kısmıyla ilgili daha fazla alt tema oluşturulmuştur.Montessori yaklaşımını uygulayan öğretmenlerin tümü, bu yaklaşıma yönelik eğitim aldıklarını belirtmiştir. Öğretmenler eğitimlerini; üniversitede proje kapsamında (n=4), çalıştıkları kurumda grup şeklinde (n=3), Binbir Cicek Vakfı’nın 150 saatlik sertifika programı (n=1) ve ABD’de AMS’de-akretide eğitim (n=1) alarak Montessori yaklaşımını uygulayan okullarda çalışmaya başladıklarını ifade etmiştir. Öğretmenler teorik olarak aldıkları eğitimde; Montessori yaklaşımının felsefesi (n=9), Montessori eğitimiyle ilgili matematik, fen vb. bütün alanlar (n=5), Montessori’nin hayatı (n=2) Montessori yaklaşımına yönelik eğitimde sınıf yönetimi ve sınıftaki çalışma alanları (n=2), Montessori yaklaşımının tarihsel gelişimi (n=1), Montessori eğitiminde günlük yaşam (n=1) konularıyla ilgili bilgi verildiğini belirtmiştir. Öğretmenler Montessori yaklaşımına yönelik eğitimin uygulamasını, çocukların olmadığı Montessori sınıflarında kendileri uygulamıştır (n=2). Montessori materyallerini eğitimcilerin tanıttığını (n=6) ve materyallerin nasıl kullanıldığını öğrenerek, aşama aşama ilerlediklerini (n=5) belirtmişlerdir. ABD’de eğitim alan bir öğretmen ise sertifikalı Montessori öğretmeni yanında bir yıllık staj aldığını, yaklaşık 840 saat uygulama yaptığını vurgulamıştır.Montessori yaklaşımını uygulayan öğretmenlerin sahip olması gerektiği özellikler; Montessori yaklaşımı doğrultusunda eğitim yapan/yapacak öğretmenlerin bu yaklaşımı uygulamaya yönelik kişisel yatkınlıklarının olması gerektiği (n=1), çocukları seven, saygı duyan ve hoşgörü gösteren (n=3), çocuklara doğru/yanlış dönütler vermekten ve uyarmaktan sakınan (n=3), rehberlik edip çocukların potansiyelinin farkında olan (n=4) bireyler olması gerektiğini belirtmişlerdir. Yine genel olarak, Montessori yaklaşımına göre eğitim yapan öğretmenlerin sabırlı olması gerektiği ifade edilmiştir (n=5).Montessori yaklaşımı ile ilgili alınan eğitimin yeterliliği. “Montessori yaklaşımıyla ilgili aldığınız eğitim yeterli mi?” sorusuna, hayır (n=2), evet (n=7) yanıtını veren öğretmenlerden; aldıkları eğitimin yetersiz olduğunu düşünenlerden (n=2) biri öğretmenin sürekli kendisini geliştirmesi gerektiğini belirtirken diğeri ise Montessori materyallerinin bir kısmını tamamlayamadığını belirtmiştir. Alınan eğitimin yeterli olduğunu belirten öğretmenler (n=7); oldukça kapsamlı bir eğitim aldıklarını (n=2), teorik ve uygulama olarak verilen eğitimin yeterli olduğunu (n=2), özellikle Türkiye’de Montessori yaklaşımına yönelik eğitim veren Emel Cakıroglu Wilbrandt ile çalışmanın eğitim açısından farkındalık oluşturduğunu (n=2) belirtmişlerdir. Alınan eğitimin uygulamada pekiştiğini (n=4), bütün materyalleri çocukların olduğu bir ortamda onlar kullanırken gözlemlemek istediklerini (n=2) açıklamışlardır.Öğretmenler alınan eğitimin yeterliliğini sınıfta çocuklarla çalışırken, materyalleri sunma ve kullanmada problem yaşamadıklarında fark ettiklerini (n=3) zorlandıkları noktalarda ise eğitim sırasında aldıkları notlara başvurduklarını (n=2) ifade etmişlerdir.Montessori öğretmenlerinin güçlük çektikleri alanlarda aldıkları hizmet içi eğitimler. Öğretmenlerin yarısından fazlası hiçbir şekilde hizmet içi eğitim almadıklarını (n=5) belirtmişlerdir. Evet, (n=4) hizmet içi eğitim alıyorum yanıtını veren öğretmenler bu eğitimi; uzman öğretmenlerden (n=3) ve sempozyumlarla (n=3) aldıklarını belirtmişlerdir. Hizmet içi eğitimlerde konu olarak, materyaller (n=2), çocuklar (n=2), bütçe (n=1), farklı kurumlardaki uygulamalar (n=1) ile ilgili eğitim aldıklarını ifade etmişlerdir.Öğretmenlerin kendilerini daha ileriye götürecek planları. Montessori yaklaşımına göre eğitim veren öğretmenler, çalıştıkları alanla ilgili olarak daha ileriye dönük olarak yurt dışı eğitim almak (n=3), kendilerine ait okul açmak (n=2), yüksek lisans eğitimlerini bu alanda yapmak (n=2), uzmanların, deneyimli Montessori öğretmenlerinin açtığı okullarda gözlem yapmak istediklerini (n=2) ifade etmişlerdir.Türkiye’de Montessori yaklaşımına yönelik yapılan çalışmaların takip edilmesi. Türkiye’de Montessori yaklaşımına yönelik yapılan çalışmaları, iki öğretmen takip etmediklerini belirtirken, takip ediyoruz (n=7) diyen öğretmenler konu il
Abstract
Problem Statement: Further studies on Montessori teachers are required on the grounds that the Montessori approach, which, having been applied throughout the world, holds an important place in the alternative education field. Yet it is novel for Turkey, and there are only a limited number of studies on Montessori teachers in Turkey.Purpose of Study: The aim was to investigate views on the Montessori approach by the teachers who serve at the schools applying the Montessori approach. Methods: Research data was collected by the basic qualitative research, one of the qualitative research methods. Descriptive analysis method was used in analysis of the qualitative data. Nine teachers serving at three different schools in Ankara province applying Montessori approach were interviewed. Findings and Results: Eight main themes were determined upon data analysis; namely, education on Montessori approach, basic qualities required for teachers applying Montessori approach, adequacy of education on Montessori approach, in-service training on the challenges experienced by Montessori teachers, plans of teachers for self-development, following existing studies in Turkey on Montessori approach, views on studies on Montessori approach, and views on the criticisms towards Montessori approach. Conclusions and Recommendations: All teachers confirmed that they internalized the approach upon training in line with Montessori philosophy. They emphasized that they received training covering all the educational fields, yet the implementation dimension was inadequate due to training without the involvement of children. Furthermore, they suggested that all the schools in Turkey were opened by commercial motives, and as such these schools failed to comply with the standards of the institutions providing education on the basis of Montessori approach. They asserted that all criticisms towards Montessori approach would be proved to be groundless upon implementation of the approach. It was seen that experienced supervisors, in-service training, and scientific studies on Montessori approach were required.