Dergiler / Eurasian Journal of Educational Research / 2017 / Cilt: 17 - Sayı: 68
Lise Ogretmelerinin Egitim Arastırmalarına Yonelik Tutumlarının Sınıflandırma Agacı Yontemi Ile Incelenmesi
- Sayfa
- 19–47
- DOI
- —
Özet
Problem Durumu: Bireylere araştırma-inceleme, problem çözme ve eleştirel düşünme becerilerini kazandırmakla yükümlü olan öğretmenlerin öncelikle kendilerinin bu beceri ve yeterliklere sahip olmalarıyla birlikte bilimsel araştırmalara karşı olumlu tutum içerisinde olmaları gerekmektedir. Bu bağlamda öncelikli olarak öğretmenlerin araştırma yapmaya istekli olmaları, bilimsel araştırmalar yapabilmeleri, bilimsel araştırma yaparken bilgi ve iletişim teknolojilerini kullanabilmeleri, verileri analiz edebilmeleri ve analiz sonuçlarını yöneticiler ve diğer eğitimcilerle paylaşabilmeleri gerekmektedir. Öğretmenlerin gelişim ve değişime ayak uydurabilmeleri, öncelikle araştırma bilgi ve becerilerine sahip olmalarını yapılan araştırmalara düşünce ve eylemleri ile katkı sağlamalarını, araştırmalara ve araştırmacılara karşı olumlu bir tutum içerisinde olmalarını gerektirir. Öğretmenlerin mesleki gelişimlerine katkı sağlayacak başlıca kaynaklar ise araştırma süreçlerinin kavramsallaştırılması, gözlemlenmesi ve sistematik olarak kaydedilmesi, gözlemlenen verilerin analiz edilmesi ve elde edilen verilerin yayımlanması olarak tanımlanan eğitim araştırmalarıdır. Bu anlamda, amacı ‘eğitim uygulamalarının anlaşılması ve geliştirilmesi olan eğitim araştırmalarından yararlanma yollarının etkin kullanımına ilişkin bilgilerin ve güncel eğitim araştırmalarına ulaşma yollarının öğretmenler tarafından bilinmesi beklenmektedir. Öğretmenlerin kendileri araştırma becerilerinden yoksunlar ise ve alanda yapılan bilimsel çalışmaları etkili bir şekilde incelemiyorsalar yetiştirecekleri bireylerinde araştırma kültürü kazandırmaları çok zordur. Etkili bir öğretmende bulunması gereken en önemli özellik alanıyla ilgili yenilikleri yakından takip ederek bilgilerini güncellemesidir. Bir öğretmenin ifade edilen bu kazanımları elde etmesi ise öncelikle alanı ile ilgili yapılan eğitim araştırmalarını yakından takip etmesi ile sağlanabilir. Fakat ilgili literatür incelendiğinde, öğretmenlerin eğitim araştırmalarına ilgi göstermediği, yaklaşık olarak bütün çalışmaların ortak sonucu olarak ortaya çıkmaktadır. Eğitim araştırmalarının, özellikle uygulamada yaşanan sorunların çözümüne çok az katkı sağladığı ve uygulayıcılar olan öğretmenlerin eğitim araştırmalarına karşı olumsuz bir tutuma sahip olduğu bilinmektedir. Yapılan bu çalışma ile öğretmenlerin eğitim araştırmalarına yönelik tutumlarında demografik değişkenlerinin etkileri derinlemesine incelenerek, öğretmenlerin eğitim araştırmalarına yönelik tutumlarını olumlu yönde geliştirmek ve bu doğrultuda öğretmenlere önerilerde bulunmak amacıyla konu araştırılmaya değer görülmüştür.Araştırmanın Amacı: Bu araştırmanın temel amacı, lise öğretmenlerinin eğitim araştırmalarına ilişkin tutumlarını demografik değişkenler açısından incelemek ve öğretmenlerin demografik değişkenlerine göre eğitim araştırmalarına yönelik tutumlarındaki değişimleri belirlemektir.Araştırmanın Yöntemi: Bu araştırmada, öğretmenlerin eğitim araştırmalarına yönelik tutumları üzerinde etkisi olabilecek bazı değişkenlerin incelenmesi amaçlandığından, tarama modelleri içerisinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Tarama modeli, “çok sayıda elemandan oluşan bir evrende, evren hakkında genel bir yargıya varmak amacıyla, evrenin tümü ya da ondan alınacak bir grup, örnek ya da örneklem üzerinde yapılan tarama düzenlemeleri” olarak tanımlanmaktadır (Karasar, 2007). Araştırmanın örneklemini büyükşehir, şehir ve ilçe olmak üzere farklı yerleşim yerlerinde görev yapmakta olan 11 farklı branşta toplam 669 öğretmen oluşturmaktadır. Elde edilen verilerin analizin de SPSS 21.0 (Statistical Package for Social Sciences) programı kullanılmıştır.Araştırmanın Bulguları: Araştırma kapsamında elde edilen bulgulardan, öğretmenlerin eğitim araştırmalarına yönelik tutumları üzerinde en yüksek etkiye sahip değişkenin mesleki kıdem değişkeni olduğu belirlenmiştir. Bu bulguya göre, meslekte 1-5 yıl arası görev yapan öğretmenlerin eğitim araştırmalarına yönelik tutumları meslekte 5 yıl ve üzeri bir süredir görev yapan öğretmenlerden daha yüksek çıkmıştır. Meslekte geçirdiği süre 1-5 yıl olan öğretmenler arasında da “Alanıyla ilgili bilimsel yayınları takip etme” durumu anlamlı bulunmuştur. Ayrıca mesleğinde 5 yıldan fazla bir süredir görev yapan öğretmenler arasında şehirde görev yapan öğretmenlerin eğitim araştırmalarına yönelik tutumlarının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Son olarak alanı ile ilgili bilimsel yayınları takip eden öğretmenler arasında cinsiyet değişkeni anlamlı bulunmuştur. Alanı ile ilgili bilimsel yayınları takip eden öğretmenler arasında da bayan öğretmenlerin erkek öğretmenlere oranla eğitim araştırmalarına yönelik tutumlarının daha olumlu olduğu belirlenmiştir.Araştırmanın Sonuçları ve Önerileri: Öğretmenlik mesleğine yeni başlayan öğretmenlerin eğitim araştırmalarına yönelik tutumlarının yüksek olması ve alanları ile yayınları takip etme konusunda daha olumlu bir tutuma sahip olması birbirini destekleyen bulgulardır. Öğretmenlik mesleğine yeni başlayan öğretmenlerin hem eğitim araştırmalarına hem de alanları ile ilgili yayınları takip etmeye yönelik olumlu bir tutum içerisinde olmalarının nedenleri arasında öğretmenlerin gerek lisans eğitimi süresince gerekse meslek öncesi eğitimlerinde bilimsel araştırmalarla ilgili uygulamalar sonucunda edindikleri olumlu tutumlar olabileceği gibi, göreve yeni başlayan genç öğretmenlerin bireysel yenilikçilik algılarının da yüksek olmasının da eğitim araştırmalarına ve alanları ile ilgili yayınları takip etmeye yönelik tutumlarını olumlu yönde etkilediği düşünülmektedir. Buna ek olarak, meslekte uzun süredir görev yapan öğretmenler arasında da şehirde görev yapan öğretmenlerin eğitim araştırmalarına yönelik tutumlarının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bu sonuç incelendiğinde, şehirde görev yapan ve mesleki kıdemi 5 yıldan fazla olan öğretmenlerin mesleğe yönelik tutumlarının olumlu olduğu ve mesleki sorumluluklarını yerine getirme konusunda daha bilinçli
Abstract
Purpose: The main objective is to investigate high school teachers’ attitudes relating to educational research with respect to demographic variables. Research Methods: The study is based on the relational screening model. Data was obtained through an adapted scale to determine high school teachers’ attitudes toward educational research. The study was carried out with 669 teachers working at 11 different branches in metropolitan areas, towns, and counties. The data obtained in this study was analysed by SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 21.0 program. Findings: It was observed that teachers with 1-5 years’ occupational seniority showed more sensitivity towards educational research than those who had been working for more than five years. Their tendency to “[follow] scientific journals relating to their study field” was also found to be significant. Additionally, among teachers following scientific journals relating to their field, female teachers showed a greater interest in educational research than male teachers. Implications for Research and Practice: Based on these results, in-service training activities should be organised and given to high school teachers who have completed five years in the teaching profession at state schools and in relevant university departments in order to improve the attitudes of teachers towards educational research and encourage teachers to follow publications related to their field.