Dergiler / Eurasian Journal of Educational Research / 2018 / Cilt: 18 - Sayı: 78
Ortaöğretimde Yönetici ve Öğretmenlerin Stratejik Yönetimde Karşılaştıkları Sorunlar
- Sayfa
- 159–182
- DOI
- —
Özet
Problem Durumu: Türkiye’de ilk ve orta dereceli okullarda yasal bir zorunluluk olarak yapılan stratejik planlama ve uygulama çalışmaları okulun amaçlarını gerçekleştirmede, etkili okul gelişiminde stratejik yönetimin önemli bir aracıdır. Stratejik yönetim ve stratejik planlamaya ilişkin yönetici ve öğretmenlerin algısı, tutumları, yaşadıkları güçlükler ile ilgili yapılan araştırmalar, stratejik yönetim sürecinin daha etkili uygulanmasında büyük öneme sahiptir. Yüksek başarıyı ve eğitimde kaliteyi hedef alan stratejik planların yönetim sürecinde karşılaşılan güçlüklerin kaynağını tespit etmek ve çözüm yolları geliştirmek mevcut stratejik planların süreç içerisinde iyileştirilmesinde paydaşlara kolaylık sağlayacağı düşünülmektedir. Araştırmanın Amacı: Ortaokullarda çalışan yönetici ve öğretmenlerin stratejik planlamaya ilişkin algılarını belirlemek amacıyla yapılan bu çalışmada şu sorulara cevap aranmaktadır. 1. Ortaokul yöneticilerinin stratejik planlama düşüncesine ilişkin algıları nasıldır? 2. Stratejik plan algısı ortaokul yöneticilerinin kıdemlerine göre farklılaşmakta mıdır? 3. Ortaokul öğretmenlerinin stratejik planlama ilişkin algıları nasıldır? 4. Stratejik plan algısı ortaokul öğretmenlerinin kıdemlerine göre farklılaşmakta mıdır? 5. Ortaokul yönetici ve öğretmenlerinin stratejik planlama algıları, yönetici ve öğretmenlere göre farklılaşmakta mıdır?Araştırmanın Yöntemi: Nicel araştırma yöntemlerinden tarama deseninde yürütülen araştırmanın çalışma grubunu, Erzurum il merkezinde görev yapan ve seçkisiz örneklem yöntemi ile belirlenmiş 88 yönetici ve 295 öğretmen öğretmende oluşturmaktadır. Veri Analizi: Araştırma sonucunda elde edilen veri ve bilgiler, amaçlar doğrultusunda SPSS22.0 programı yardımıyla analiz edilmiştir. Araştırma verilerinin çözümlenmesinde Yüzde, Aritmetik Ortalama, Standart Sapma, Çarpıklık (Skewness) ve Basıklık (Kurtosis), T-testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Tukey HSD çoklu karşılaştırma testi kullanılmıştır. Araştırmanın Bulguları: Araştırmaya katılan yönetici ve öğretmenlerin stratejik yönetime yönelik algılarına ilişkin dağılımlar incelendiğinde stratejik uygulama sürecinde rol paylaşımında en etkin rolün okul yönetimine ait olduğu yönünde ortak bir algının olduğu tespit edilmiştir. Yöneticilerin stratejik planlama algılarına ilişkin dağılımlarda en düşük puanlar planlama konusunda yeterli eğitim almadıkları yönünde olmasına rağmen yöneticiler, stratejik planlama hakkındaki bilgi düzeyleri boyutundaki algı ortalamaları açısından kendilerinin yeterli bilgi düzeyine sahip olduklarını belirtmektedirler. Yöneticilerin stratejik planlama hakkındaki olumsuz tutum düzeyleri ile ilgili görüşleri incelendiğinde yöneticiler stratejik planlama hakkında olumsuz düşüncelerinin olmadığı, stratejik planlama uygulama süreci rol paylaşımı hakkındaki tutum düzeylerine ilişkin görüşleri orta düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Yöneticilerin stratejik planlamaya olan inançları hakkındaki tutum düzeyleri ile ilgili görüşleri incelendiğinde yöneticiler stratejik planlamaya olan inançlarının olumlu yönde olduklarını belirtmektedirler.Öğretmenlerin stratejik planlama algılarına ilişkin dağılımlar incelendiğinde; en düşük puan ortalamaları stratejik planlama konusunda yeterli eğitim almadıkları ve konuya ilişkin yeterli bilgiye sahip olmadıkları yönündedir. Öğretmenlerin stratejik planlama hakkındaki olumsuz tutum düzeyleri ile ilgili görüşleri incelendiğinde, stratejik planlama hakkında olumsuz düşüncelerinin olmadığı, stratejik planlama uygulama süreci rol paylaşımı hakkındaki tutum düzeyleri ilişkin görüşlerinin orta düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin stratejik planlamaya olan inançları hakkındaki tutum düzeyleri ile ilgili görüşleri incelendiğinde stratejik planlamaya olan inançlarının olumlu yönde olduğu belirlenmiştir. Stratejik yönetimde karşılaşılan sorunlara ilişkin yöneticilerin algı düzeyi kıdemlerine göre farklılık göstermezken öğretmenlerin stratejik planlamaya yönelik algıları tüm kıdem yılları arasında anlamlı bir farklılık görülmüştür. Araştırmanın Sonuçları ve Öneriler: Ortaokullarda görev yapan yönetici ve öğretmenlerin stratejik planlamaya ilişkin algılarını belirlemek amacıyla yapılan araştırmanın bulguları stratejik planlama konusunda paydaşların ortak anlayış içinde ve tam katılımlı hareket etmediklerini göstermektedir. Yapılan araştırmada okul yöneticileri ve öğretmenler stratejik planlamaya yönelik olumlu bir algıya sahip olup stratejik planlama çalışmalarında en etkin rolün okul yönetimine ait olduğunu düşünmektedirler. Araştırmaya katılan yönetici ve öğretmenler, stratejik planlama ve uygulama çalışmalarına ilişkin yeterli bilgi ve beceriye sahip olmadıkları yönünde kendilerini değerlendirmektedirler. Stratejik yönetimde karşılaşılan sorunlara ilişkin yöneticilerin algı düzeyi kıdemlerine göre farklılık göstermezken öğretmenlerin stratejik planlamaya yönelik algıları kıdemlerine göre anlamlı bir farklılık göstermektedir. Araştırmada ortaya çıkan bu sonuçlar ışığında il milli eğitim müdürlüklerinde oluşturulmuş bulunan ARGE ya da stratejik planlama ekibinin dışında her an okulların stratejik planlama etkinlikleriyle ilgilenecek uzman personelin okullarda durum tespitinde bulunulabilir. Okul yöneticilerinden başlanarak okullardaki stratejik planlama ve okullarda bu konuda daha bilgili olanların öğretmenlere çeşitli konferans, seminer, hizmet içi eğitim yoluyla stratejik planlama bilgisi ve inancı artırılabilir. Okullarda amaçlara uygun bir şekilde stratejik planlama ekipleri ve stratejik planlama üst kurulları kurulmalı ve etkin bir şekilde çalıştırılmalı. Eğitim Örgütlerinde stratejik planlama uygulamalarına katılıp özverili bir şekilde çalışan personeller ek ödeme ya da özlük haklarında iyileştirme gibi araçlarla ödüllendirilebilir. Okullarda velilerinde stratejik planlama uygulamalarına katılmaları sağlanıp deneyim ve görüşlerinden yararlanılabilir. Katılımcı veya işbirliğine dayalı stratejik düşünmeyi teşvik eden katılımcı liderlik st
Abstract
Purpose of the Study: This study aims to determine attitudes of teachers and school administrators towards strategic planning based on their perception and whether their views on strategic planning differs in relation to factors such as gender, educational level, years of experience and position. Method: The sample for the study consists of 383 teachers and school administrators working in secondary schools in Palandöken, Aziziye and Yakutiye municipalities of the city of Erzurum, during the academic year of 2015-2016. Data were collected via Strategic Administration Problem Scale developed by Cetin (2012). For the data analysis of the data, in addition to descriptive statistics, T-test, Anova, and Tukey HSD multi comparison tests were used. Findings: Findings of the study showed that, administrators’ views on strategic planning do not differ based on years of experience. Insufficient data, it was not possible to compare gender and education level variables. On the other hand, teachers’ views on strategic planning showed significant differences based on years of experience variable. Similar to administrators’ data, there was not sufficient data for gender and education level variable for teachers as well. Discussion and Suggestions: School administrators’ views on strategic planning are found to be positive; they are aware of their responsibilities and they acknowledge active role of administrators in strategic administration. In addition, participants were to be found in agreement regarding the institutional problems administrators and teachers face in strategic administration, which are; teachers’ lack of knowledge in strategic administration, lack of communication between stakeholders, and lack of support for the practices of strategic planning.