Dergiler / Eurasian Journal of Educational Research / 2019 / Cilt: 19 - Sayı: 79
Lise Öğretmenlerinin Koçluk Davranışlarına İlişkin Ölçek Geliştirme Çalışması
- Sayfa
- 133–166
- DOI
- —
Özet
Problem Durumu: Öğrenciler kendi becerilerinin, güçlü ve geliştirmesi gereken yanlarının, duygusal ve zihinsel durumlarının farkında olduklarında eğitim-öğretim ortamlarına daha istemli bir şekilde dahil olurlar. Bu anlamda öğretmenlerin koçluk davranışlarına sahip olmasının ve uygulamasının, öğrencilerin farkındalığını geliştirmek, onların tutum ve davranışlarında olumlu değişiklik yaratmak adına oldukça uygun bir yöntem olduğu söylenebilir. Öğretmenler öğrencilerine güçlü sorular sorarak ve geri bildirimler vererek onların eleştirel düşünme ve problem çözme becerilerini geliştirirler. Böylece öğrenciler süreç boyunca yaşadıkları deneyimleri faydalı birer öğrenme aracına dönüştürebilirler. Kendilerinin farkında olan ve kendilerini tanıyan öğrenciler nasıl öğrendiklerini ve ne şekilde ders çalışmaları gerektiği konusunda bilgi sahibi olur. Bu durumun onların akademik performanslarını arttırmasına da katkı sağladığı söylenebilir. Öğretmenlerin eğitim-öğretim ortamlarında koçluk desteğinden yararlanmaları, öğrencilerin gerek bireysel ihtiyaçlarını tespit etmesine gerekse toplumsal ihtiyaçlara yönelik davranış ve beceri örüntüleri kazanmasına bununla birlikte, bilinç düzeyi yüksek bireyler olarak yaşantılarını sürdürmelerine yardımcı olur. Kendisini sorgulamayı öğrenen bireyler olarak gelişim göstermeleri, öğrencilerin özlerine ait değerler sitemini keşfetmelerine ve kendine uygun değerlere göre de seçimler yapabilmesine imkan sağlar. Koçluk sürecinin aynı zamanda öğretmenler için de kazanımları olduğunu söylemek mümkündür. Öğrenciyle sürekli etkileşimin olduğu, karşılıklı duyuşsal ve zihinsel süreçlerin devreye girdiği koçluk uygulamaları yoluyla öğretmenler, kendi farkındalıklarını daha da artırabilir ve iç görülerini geliştirebilirler. Aslında bu sürecin onlar içinde yeni bir içsel yolculuk, keşif ve deneyim süreci olduğu söylenebilir. Sınıf içindeki öğretim uygulamaları üzerine daha derinlemesine düşünmelerinin ise mesleki gelişimlerine katkı sağlayabileceği ifade edilebilir. Tüm bu değerlendirmeler ışığında koçluğun, eğitimin ve öğretimin niteliğinin artmasına, öğretmenlerin bireysel ve mesleki gelişimlerine, öğrencilerin akademik performanslarına ve bireysel gelişimlerine olumlu katkı sağlayan uygulamalardan biri olduğu düşünülmektedir.Araştırmanın Amacı: Bu araştırmada, Ankara ili kamu liselerinde görev yapan öğretmenlerin koçluk davranışlarını benimseme ve uygulama durumlarına ilişkin görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın genel amacı doğrultusunda aşağıdaki sorulara yanıt aranmıştır: Ankara ili kamu liselerinde görev yapan öğretmenlerin koçluk davranışlarını benimseme ve uygulama durumlarına ilişkin görüşleri, koçluğun dört boyutu olan, a) Etkin dinleme, b) Güçlü sorular sorma, c) Farkındalık yaratma, d) Öz değerlerine uygun seçimler yapmalarını sağlama boyutlarında nasıldır? Ankara ili kamu liselerinde görev yapan öğretmenlerin koçluk davranışlarını benimseme ve uygulama durumlarına ilişkin görüşleri, cinsiyet, yaş, eğitim seviyesi, branş, daha önce koçluk eğitim/konferansı ya da seminerine katılma durumu ve koçluk davranışını önemli görme durumu değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermekte midir? Araştırma genel tarama modelinde olup, nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Örneklem seçiminde tabakalı örnekleme tekniğinden yararlanılmıştır. Bu araştırmanın örneklemi Ankara Büyükşehir Belediye Sınırları içerisinde yer alan dokuz ilçeden toplam 362 öğretmenden oluşmaktadır.Araştırmanın Yöntemi: Araştırmanın nicel verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen ‘‘Lise Öğretmenlerinin Koçluk Davranışlarına İlişkin Görüşleri’’ ölçeği ile toplanmıştır. Araştırmada nicel verilerin analizinde SPSS Paket Programı kullanılmıştır. Araştırmanın birinci amacına ilişkin analizler aritmetik ortalama, standart sapma ve frekans hesaplamalarıyla yapılmıştır. Araştırmanın ikinci alt amacına ilişkin olarak katılımcıların görüşlerinin cinsiyet, koçluk eğitimi, konferansı ya da seminerine katılma, koçluk davranışı göstermenin önemli görülme durumu ve eğitim durumu değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı t-testi ile analiz edilmiştir. Katılımcıların görüşlerinin yaş değişkenine göre farklılaşıp farklılaşmadığı Kruskal-Wallis analizi, branş değişkenine göre farklılaşıp farklılaşmadığı ANOVA ile analiz edilmiştir. Manidarlık düzeyi .05 alınmıştır. Araştırmanın üçüncü alt amacına ilişkin olarak katılımcıların görüşleri için frekans ve yüzde hesaplamaları yapılmıştır. Araştırmanın Bulguları: Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, ölçeğin alt boyutlarını benimseme düzeylerine bakıldığında, kadın katılımcıların ve koçluk davranışı göstermenin önemli olduğunu düşünenlerin ölçeğin tüm alt boyutlarını benimseme düzeyleri daha yüksektir. 54 yaş üstü katılımcıların ise diğer yaş aralığındakilere göre farkındalık yaratma boyutunu benimseme düzeyi daha düşüktür. Bununla birlikte, meslek lisesi öğretmenleri sosyal bilimler, fen bilimleri ve yabancı dil branşındaki öğretmenlere göre öz değerlerine göre seçimler yapmalarını sağlama boyutunu benimseme düzeyinde daha olumlu düşüncelere sahiptirler. Ölçeğin alt boyutlarını uygulama düzeylerine bakıldığında, kadın öğretmenlerin etkin dinleme boyutunu uygulama düzeyi daha fazladır. Koçluk eğitimi, konferansı ya da seminerine katılan katılımcılar farkındalık yaratma boyutunu uygulama düzeyinde anlamlı bir farklılık göstermektedir. Koçluk eğitimi, konferansı ya da seminerine katılanların ve koçluk davranışı göstermenin önemli olduğunu düşünenlerin öz değerlerine uygun seçimler yapmalarını sağlama boyutunu uygulama düzeyi daha yüksektir. Bununla birlikte meslek lisesi öğretmenlerinin sosyal bilimler, fen bilimleri ve yabancı dil branşındakilere göre, diğer branştaki öğretmenlerin (resim, müzik, beden eğt.vb.), sosyal bilimler, fen bilimleri ve yabancı dil branşındakilere göre, Türkçe-edebiyat ve matematik branşındaki öğretmenlerin ise fen bilimlerindeki öğretmenlere göre öz değerlerine uygun seçimler yapmalarını sağlama boyutunu uygulama düzeyi
Abstract
Purpose: Coaching is an approach that enables individuals to realize their own potential and strengths, to increase their awareness, to find themselves, and that encourages and supports the process of fulfilling goals by balancing different spheres of life. Adoption and implementation of coaching philosophy also have great importance in terms of teachers’ relationship with students. In this study, it was aimed to identify the opinions of high school teachers on adoption and implementation of coaching behaviors according to the variables of gender, age, education level, branch, status of participating in coaching training, conferences or seminars, and status of considering the display of coaching behavior significantly. Method: The study was designed as a descriptive survey model study and employed the quantitative research method. The sample of the study composed of 362 teachers in total who worked in high schools located in districts of Ankara, in 2017-2018 academic year. Findings: Teachers adopted all of the sub-dimensions of coaching behaviors, yet they were incompetent in terms of implementation. Female participants demonstrated a significant difference in terms of adoption and implementation of coaching behaviors. Significant differences occurred in the adoption and implementation status of the ones who participated in coaching seminars or conferences and considered the display of coaching behavior significant. In addition, there was a significant difference in vocational education high school teachers’ adoption and implementation levels of the dimension “enabling coachees to make choices according to their core values” in comparison to teachers of other branches. Implications for Research and Practice: The research findings revealed that teachers who participated in coaching training, conferences and seminars provided benefits to their students by implementing coaching skills. Therefore, it is suggested for teachers to get training from leading experts of the field. It is possible to say that new legislative regulations that will be made by the Ministry of National Education by including coaching education to their in-service trainings, and inclusion of coaching implementations in educational institutions will make a positive contribution to teachers’ personal and professional, and students’ academic and individual development.