Dergiler / Sağlık ve Toplum / 2003 / Cilt: 13 - Sayı: 3

Şanlıurfa ili Siverek ilçesi kırsalında sıtma epizod hızı ve sıtmada tanı-tedavi sorunları

Malarial episodes and diagnosis and treatment problems in rural area of Siverek in Şanlıurfa province

Sayfa
57–61
DOI
—

Özet

Amaç: Bu çalışmada, Ekim 2002 tarihinde Siverek ilçesi kırsalında sıtma hastalığının epizod hızını ve sıtma tanı ve tedavisinde yaşanılan sorunları saptamak amaçlanmıştır. Gereç-yöntem: Bu kesitsel çalışmada Dünya Sağlık Örgütü tarafından "Genişletilmiş Bağışıklama Programı" araştırmaları için geliştirilen 30 küme örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Toplam 210 hanede 1068 kişiden kan alınarak kalın yayma yapılmıştır. Ayrıca her evde sıtma öyküsünü içeren soru formu yüz yüze görüşme tekniği ile uygulanmıştır. Bulgular: Örnekleme seçilen 210 hanede, %51 'i kadın, %49'u erkek olmak üzere 1068 kişide kalın damla tekniği ile sıtma paraziti araştırılmıştır. Sıtma epizod hızı %1 olarak saptanmış ve tümünün Plasmodium vivax olduğu belirlenmiştir. Görüşülen kişilerin %79'u ateşlenen bir kişiyi öncelikle kendi kendilerine tedavi etmeye çalıştıklarını ifade etmişlerdir. Ateşlenme durumunda doktora ya da sıtma birimine başvurmama nedenleri arasında; sağlık hizmetine ulaşamama (%65.2), hastanın durumu ağırlaşana kadar bekleme (%31.6) ve ateşin kendiliğinden düşeceği inancı (%3.2) belirtilmiştir. Görüşülen kişilerin yaklaşık %47'si sıtma ilaçlarının önerildiği şekilde kullanıldığını belirtirlerken, çoğunluğu belirtilerin kaybolması, unutma, evden birisi sıtma olur kaygısı ile saklama ve yan etki nedeniyle tedavinin tamamlanmadığını bildirmişlerdir. Görüşme yapılan hanelerin %18.6'sında sıtma hastalarına doktorlar tarafından sıtma dışı tanı konulduğu bildirilmiştir. Sonuç: Sıtmanın kontrolünde erken tanı ve tedavinin öncelik-li olması nedeniyle, sağlık personeli (özellikle doktor eğitimi) ve toplum eğitimine ağırlık verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

Abstract

Objective: This study was conducted to identify the malarial episodes and diagnoses and treatment problems of malaria in rural area of Siverek in 2002. Material-Methods: in this cross sectional survey, a motified 30 cluster sampling method based on the methodology of traditional Expanded Programme for Immunization (EPI) coverage surveys by developed WHO, was employed to select a representative sample of 1068 individuals from 210 house-holds. Diagnoses were established by standard light microscopy using the thick blood smear. A guestion focused on malarial diagnoses and treatment problems was applied using by face to face interview technigue in all households . Results: 1068 blood smears were collected from 210 house-holds. Of subjects, 49% were male, 51% were female. One percent of the study population reported an episode of malar-la during the survey. Ali patients had Plasmodium vivax infections. 79% ofrespondents indicated that they would self-treatment for febrile disease. Reasons for not seeking from doctor or malarla unit on the day offever onset were provided 251 respondents included inaccessibility of health çare (65.2), delaying until disease worsens (31.6%) and a belief that febrile disease spontaneously resolves (3.2%). Almost 47% of respondents reported they completed their antimalarials. Most of respondents cited the malarla medicine didn 't used because of getting better symptoms, forgetting to take medicine, to save for using another patient, side-effect. in 18.6% of households were reported malarial patients were diagnosed for other diagnoses by physicians. Conclusions: Education of health workers, especially doctors, and community training programme is essential because of the importance of early diagnosis and prompt treatment of malaria transmission.

Anahtar kelimeler: Sıtma,Protozoa enfeksiyonları,Tanı,Sıtma, vivax,Plasmodium vivax