Yaşlı bireye bakım veren ailelerin yaşadıkları sorunların belirlenmesi

Özet

Amaç: Araştırma, yaşlı bireye bakım veren ailelerin yaşadıktan sorunları belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Çalışma niteliksel bir çalışma olup, derinlemesine görüşme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma Ankara İli Belediye sınırlan içinde yer alan ve yaşlı bireyin aileleri ile birlikte yaşama olasılığının daha fazla olduğu varsayımından yola çıkılarak, sosyo-ekonomik durumu düşük olan gecekondu mahallelerinde gerçekleştirilmiştir. Mahalle muhtarlık kayıtlanndan yararlanılarak araştırma kriterlerine uyan 60 aile seçilmiş ve yaşlı bireyin bakımından doğrudan sorumlu olan ve yaşlı bireyle daha fazla birlikte olduğu düşünülen kadınlarla görüşmeler yapılmıştır. Araştırmada veriler, bakım veren bireyler ve yaşlı bireylerin tanıtıcı bilgilerinin yer aldığı form ve yaşlı bireyin bakımında yaşanan sorunlan belirlemeyi amaçlayan görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Görüşmeler bireyin yaşadığı ortamda, teybe kaydedilmiş, ham dökümleri yapılarak gruplandınlmış ve orijinal formuna sadık kalınarak betimsel analiz yapılmıştır. Bulgular: Yaşlı bireye bakım verenlerin; %63.3'ünün yaşlı birey ile birlikte yaşamaya ilişkin olumsuz düşünceleri olduğu ve bu olumsuzlukların yaşlı bireyin ruhsal durumundaki ve duygulanımındaki değişikliklerle ilgili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca yaşlı birey ile baştan beri sevgi, saygı ve anlayışa dayalı ilişkileri olan bakım verenlerin, yaşlı bireyin bakımını daha istekli ve gönüllü kabul ettikleri ve bakımın getirdiği zorluklarla daha kolay mücadele ettikleri belirlenmiştir. Yaşlı bireyin, bakım veren bireye kötü davranması, yapılanları taktir etmemesi, ailedeki diğer bireylerin özel yaşamına müdahale etmesi gibi davranışların bakım verenlerle ilişkilerini etkilediği gibi bakım verme sürecini de olumsuz etkilemektedir. Yaşlı bireye bakım verme kararında, bakımdan doğrudan sorumlu olan kadınların kararda söz sahibi olmaması da yaşanan sorunlardan biri olup yaşlı bireyin bakımını olumsuz etkilemektedir. Aynca yaşlı bireye bakım verenlerin yaşantılarının kısıtlanması, bakım işlevinin zorluklan nedeniyle fiziksel yada ruhsal yönden sağıklarının etkilenmesi ve yaşlı bireyin bakımını sağlamada ekonomik sıkıntı yaşanması ve iş yükünün artması da belirlenen sorunlar arasındadır. Bakım verenlerin tamamına yakını yaşlı bireyin bakımının sağlanmasında aile desteğinin çok önemli olduğunu, kesinlikle kurum bakımını tercih etmediklerini fakat evde bakımın sağlanabilmesi için bakım verenlerin desteklenmesi ve buna yönelik hizmetlerin planlanmasını istedikleri belirlenmiştir. Sonuç: Yaşlı bireyin bakımında önemli sorunlar yaşanmakta ve bakım verenler kurum bakımı dışında başka düzenlemelerle yaşlı bakımına destek olabilecek hizmetlere ihtiyaç duymaktadırlar.

Abstract

Aim: This research aimed to identify the problems of families which give cares for old person. Method: This is a qualitative study and in-deept interview method is used. The study is held in low social status localities withinthe borders of the Ankara city province assuming that much more elder family members live with their family in these regions. The families (60) were chosen from these regions according to the study criteria from the records. The women who are directly responsible for old person's care and spend much more time with them, were taken to interview. The data obtainded by a survey and the interview format designed by the researcher which includes the definitive information about the caregivers and elderly individuals and determines the problems encountered in the care of the elderly individual. The raw data gathered from the interviews were classifield and descriptively analised sticking to the original form. Findings: Among the care-givers (63.3%) for elderly had the negative thoughts about living with them and this is related to the emotional changes of the old person. On the other hand, the care-givers who had been a good relationship with elderly, took a responsibility of old person volunteerly and easily fought with the difficulties, related to elderly's care. There are some factor which make the care process difficult, for example, the old person's bad behaviour to the care-giver, not to appreciate the care process and to interfere the other family members' personal life. In addition, there is another factor to effect negatively on the care process: The women who are directly responsible in the care process, not to allow to make a decision about the care process. While the care-givers' life are restrained by and the difficulties of this process, the care-givers negatively effected physically and mentally. All care-givers agreed on the family support for elderly and expressed that not to prefer another kind of care, like institutional care. But they need more support and necessary organisation for better care at home. Result: There are important (major) problems occurred during the elderly's care and care givers need to have supportive services for the elderly's care, except institutional care.