Akış Deneyimine İlişkin Kavramsal Bir Model Önerisi

Özet

Bireyin içinde bulunduğu eyleme ilişkin zihinsel bir durum olan akış deneyimi (Csikszentmihalyi, 1988), Csikszentmihalyi tarafından ortaya konduğu 1975 yılından günümüze bir çok farklı çalışmada ele alınmıştır. Çalışmaların sonuçları, farklı bağlamlar içerisinde de olsa akış deneyiminin ilgili eyleme ilişkin olguların açıklanmasında önemli bir potansiyele sahip olduğuna işaret etmektedir. Ancak konuya ilişkin literatür daha derinlemesine incelendiğinde, akış deneyiminin ele alındığı birçok çalışmada, akışın modellenmesinin belirli bir yönelim göstermekten ve tutarlılıktan oldukça uzak olduğu fark edilebilmektedir. Çalışmamızın amacı literatürde var olan bu karmaşıklığın giderilebilmesi adına akış deneyimine ilişkin kavramsal genel bir model önerisinin ortaya konmasıdır. Literatür taraması sonucunda akış deneyimine ilişkin, meydan okuma/yetkinlik dengesi, belirlenmiş hedefler ve geri bildirim öncülleri ve zevk, zamanın dönüşümü, merak, kontrol duygusu ve odaklanma alt boyutlarından oluşan kavramsal bir model önerisinde bulunulmuştur.

Abstract

The flow experience, which is a mental state on the action that is being carried out by the individual (Csikszentmihalyi, 1988), has been approached in many studies since 1975, the year when it was suggested by Csikszentmihalyi. Although results of the studies have had different contexts, they point out the fact that the flow experience has an important potential in explaining the phenomena regarding the action. However, upon a more in-depth examination of the literature on the subject, it can be observed that the modelling of the flow is highly far from showing a specific tendency and consistency. The aim of our research is to put forth a conceptual model suggestion on the flow experience in order to eliminate this confusion in the literature. As a result of literature screening, a conceptual model suggestion on the flow experience, which consists of challenge/competence balance, specified objectives, feedback antecedents and sub-dimensions of enjoyment,, time distortion, curiosity, perceived control and concentration was made.