Dergiler / Sağlık ve Toplum / 2006 / Cilt: 16 - Sayı: 2
Manisa'da 11, 13 ve 15 yaş grubu okul çağı çocuklarında yaralanmalar ve yaralanma ile ilişkili bazı faktörler
- Dergi
- Sağlık ve Toplum
- Sayfa
- 72–80
- DOI
- —
Özet
Amaç: Okul çağı çocuklarda yaralanma görülme sıklığını saptamak ve yaralanma ile ilişkili faktörleri belirlemek amaçlanmıştır. Yöntem: Kesitsel tipteki bu çalışma Mart 2004'de yürütülmüştür. Dünya Sağlık Örgülü "Okul Çağı Çocuklarda Sağlık Davranışı" çalışması kapsamında önerilen 11, 13, 15 yaş grubu öğrencilere ulaşılması amaçlanmıştır. Ulaşılması gereken minimum örnek büyüklüğü 1922 olarak hesaplanmış, 2004 öğrenci çalışmaya alınmıştır. Araştırma grubu, Manisa Merkez İlçedeki (toplam 21 okulda) ilköğretim okullarındaki 5. ve 7. sınıf, liselerin hazırlık ve 1. sınıflarının öğrenci listelerinden, tabakalı rasgele örnek seçim yöntemi ile belirlenmiştir. Veriler, öğrencilerden gözlem allında anket yöntemiyle toplanmıştır. Veriler, SPSS for Windows 10.0 istatistik paket programında değerlendirilmiş, istatistiksel analizlerde iki ve çok değişkenli tahmini rölatif riskler (lojistik regresyon analizi) hesaplanmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan öğrencilerin %18,0'inin son bir yılda en az bir kez tedavi olmayı gerektirecek şiddette yaralandıkları saplanmıştır. Yaralanmaların %56,0'sı spor faaliyetleri sırasında yaşanmıştır. Yaralanmaların yaşandığı yerlerin cadde/sokak (%31,9), ev (%28,3), okul ve çevresi (%20,4) ve spor alanları (%10,4) olduğu saptanmıştır. Yaralanmaların yalnızca %17,1'inin ezilme-siyah veya mavi çürüklerle, %82,9'unun ciddi sağlık sorunları (kırıklar,ezilme, baş ve boyun travması v.s) ile sonuçlandığı görülmüştür. Yaralanmaların erkek öğrencilerde (%22,2), kız öğrencilere (%13,9) kıyasla daha fazla görüldüğü saptanmıştır (p= 0.00). Sosyoekonomik düzeyin düşük olması ile sigara içme, alkol kullanma ve kavga deneyimi yaşama gibi sağlık riskli davranışlarının da yaralanmalarla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde ilişkili olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Araştırmanın sonuçlan, çalışmanın yapıldığı gençlerde yaralanmaların yaygın bir sorun olduğunu göstermektedir. Yaralanma açısından risk taşıyan faktörlerin cinsiyet, yaşın küçük olması, düşük sosyoekonomik düzey, sağlık açısından riskli diğer davranışların varlığı olarak saptanmıştır.
Abstract
Objective: The purpose of this study is to determine the prevalence of injuries and some related risk factors among school aged children. Method: This cross-sectional study is carried out during March 2004 and the study population represents the school children aged 11,13 and 15 as suggest by the World Health Organization based on the WHO study titled "Health Behaviour in School Age Children (HBSC). Minimum sample size is calculated as 1922 and 2004 children were enrolled. Stratified random sampling method was used, To select children attending grade 9 in high schools and grades 5 and 7 in primary schools of Manisa City Center. Data were collected using a self administered questionnaire, a modified Turkish version of 'Health Behaviour in School Age Children (HBSC) 2001/2002' survey questionnaire. Data were analyzed using SPSS for Windows 10.0. Logistic regression analysis and Odds ratios was used to calculate. Results: Prevalance of students reporting at least one medically treated injury during the previous year is 18,0%. The most dominant external cause of injuries experienced by young people is participation in sports (56,0%). Common settings far the occurrence of injuries included streets (31,9%), sports facilities (10,4%) and school (20,4%) and home (28,3%) environments. While 17,1% of the injuries were of minor nature (soft-tissue injuries), most of the injuries (82,9%) have serious (fractures, lacerations and trauma to the head and neck etc). Prevalence of injury among males (22,2%) was significantly higher than that in females (13,9%) (p=0.00). Risky behaviours such as, smoking, drinking, and fighting and low socio-economic level were also found to be significantly associated with injuries. Conclusion: Study findings demonstrate the importance of injury as a leading health issue in young people. It was found that gender. low socio-economic level and risk behaviours are related with injuries.