Türkiye’deki Covid-19 Ölümlerinin Diğer Bazı Ülkelerle, Standardize Ölüm Oranları (SÖO) İle Karşılaştırılması

Comparison of Covid-19 Caused Deaths of Turkey With Some Other Countries By Using Standardized Mortality Rates

Özet

Toplumun yaş dağılımı (ya da ne kadar genç ya da yaşlı oluşu) gerçek hastalanma ve ölüm rakamlarını saptırır, bizi rakamları yorumlarken yanıltır, sonuçlarda karışıklıklara yol açar. Türkiye’deki Covid-19 a bağlı mortalite hızlarını diğer ülkelerle karşılaştırırken bu ülkelerin yaş dağılımının dikkate alınması gerekir. Bu çalışmada Türkiye’deki Covid ölümleri diğer ülke ölüm verileriyle Standardize Ölüm Oranları (SÖO) kullanılarak karşılaştırılmıştır. SÖO’nın hesaplanması, “indirekt (dolaylı) standardizasyon” yöntemine dayanmaktadır. Basitçe SOÖ, hedef ülkedeki (ki burada hedef ülke Türkiye’dir) gözlenen ölüm sayılarının beklenen ölüm sayılarına bölerek elde edilecek olan katsayıyı ifade etmektedir. Almanya, Birleşik Krallık, Çin, İtalya, Hollanda, Güney Kore ve Avustralya’da çeşitli günlerde gözlenen yığılımlı Covid-19 ölümleri aynı günlerdeki yığılımlı Türkiye ölümleri ile karşılaştırılmış, SÖO’ları hesaplanmıştır. SÖO’ları hesaplanarak, Türkiye’de gözlenen Covid-19 nedenli ölümlerin Almanya, Güney Kore ve Avustralya’dan daha yüksek, İtalya, Çin, Hollanda ve Birleşik Krallıktan daha düşük olduğunu görüyoruz. Bu makalede hesap ayrıntıları verilen Almanya’da 21 Nisan tarihinde gözlenen ölüm sayısı (4642) Türkiye’nin ölüm sayısı olan 2259’dan yaklaşık iki katı kadar daha yüksektir, ancak SÖO 1.37 olarak hesaplanmıştır. Yani Almanya yaş dağılımı referans yaş grubu olarak kabul edildiğinde Türkiye’de gözlenen ölümler, beklenenden %37 oranında daha yüksektir. Türkiye, Covid ölümleri açısından, nüfusunun çok genç oluşu ve yaşlı nüfusu içinde COVİD ölüm olasılığı daha düşük olan kadın cinsiyetin gelişmiş ülkelerden daha yüksek oranda olması nedeniyle çifte avantaja sahiptir. Covid-19 nedenli ölümlerin bazı ülkelerde Türkiye’de gözlenenden daha düşük olduğu, bazı ülkelerde ise daha yüksek olduğu izlenmektedir. Bu sonuçlar bize “Türkiye, Covid ölümleri açısından diğer bütün ülkelerden daha iyidir ya da daha kötüdür” demek için rakamların daha dikkatle yorumlanması gerektiğini göstermektedir. Kesin sonuçların bütün ülkelerde salgın sonuçlandığında ortaya çıkması beklenir.

Abstract

The age distribution of the society (or how young or old they are) deflects real illness and death numbers, misleads us when interpreting the numbers, and leads to confusion in the results. The age distribution of the countries must be taken into consideration when comparing Covid-19 related mortality rates between the countries. In this study, Covid19 deaths were compared with those of other countries Covid mortality rates by using Standardized Mortality Rates (SMR). Calculation of SMR is based on “indirect standardization “ method. Simply SMR is obtained by dividing the observed number of deaths to the expected number of deaths of the target country, where the target country is Turkey in this study. The cumulative observed Covid-19 deaths of Germany, United Kingdom, China, Italy, the Netherlands, South Korea and Australia in certain days, were compared with Covid- 19 cumulative of Turkey in the same days. This means that when the age distribution of Germany was taken as the reference, the Covid- 19 deaths observed in Turkey is 37% higher than expected (higher than Germany). Corona caused deaths were higher in Turkey than in Germany, South Korea and Australia whereas lower than in Italy, China (Wuhan), the Netherlands and UK. This article gives the details pf the calculation of SMR, based on the number of deaths observed on April 21 in Germany (4642), and the number of deaths from 2259 to Turkey. Obviously the number of deaths was approximately doubled in Germany than in Turkey, but the SMR was calculated as 1.37 in favor of Germany. It seems that age-standardized Covid-19 caused deaths registered in Turkey are higher than in some countries and lower than some others. In terms of Covid-19 mortality, Turkey has a double advantage: 1-Young population and higher female/male ration in the elderly population. These results show us that numbers should be interpreted with caution when saying that “Turkey, Covid caused deaths in Turkey is lower or higher than all the other countries”. When comparing the morbidity or mortality rates of countries, it is absolutely necessary to use the Standardized Incidence (SIR) or Mortality ratios (SMR). The exact results are expected to be reached when the outbreak results in all countries.