Birinci Basamağa Başvuran Bireylerin Kolorektal Kansere Yönelik Sağlık İnançlarının Gaitada Gizli Kan Testi Yaptırma Durumlarına Etkisi

Effect of Colorectal Cancer-Related Health Beliefs of the Individuals Who Attend Primary Care on Fecal Occult Blood Test

Özet

Amaç: Bu araştırma bireylerin bu konudaki sağlık inançlarının Gaitada Gizli Kan Testi yaptırma durumlarına etkisinin belirlenmesi amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Bu araştırma tanımlayıcı türde olup evrenini Erzurum il merkezinde bulunan Kavakkapı Aile Sağlığı Merkezi’ne bağlı 50-70 yaş arası bireyler oluşturmuştur. Örneklemini 384 kişi oluşturmuştur. Araştırmanın verileri kişisel bilgi formu ve Kolorektal Kanserden Korunmaya Yönelik Sağlık İnanç Modeli Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Bulgular: Katılımcıların hayatında en az bir kez gaitada gizli kan testi yaptırma oranı % 20,6 olarak bulunmuştur. Katılımcıların gaitada gizli kan testi yaptırma durumu üzerinde; sosyo-demografik özelliklerden kadın cinsiyet (OR=0.36), ailesinde bağırsak kanseri öyküsü varlığı (OR=5.30) etkili bulunurken, sağlık inançlarından güven-yarar algısı (OR=1.11) ve duyarlılık algısı (OR=1.09) önemli bulunmuştur. Sonuç: Sonuç olarak kolorektal kanser taramalarına katılmada sağlık inançlarının etkili olduğu bulunmuştur. Hemşireler eğitimler sırasında bireylerin sağlık inançlarını dikkate almalıdırlar.

Abstract

Aim: This study was carried out to determine the effect of health beliefs of individuals on Fecal Occult Blood Test. Methods: The population of descriptive study consisted of individuals aged 50 -70, who were registered to the Kavakkapı Family Health Center located in the city center of Erzurum. The sample consisted of 384 people. The data of the study were collected using personal information form and Champion’s Health Belief Model. Results: 20.6% of the participants had the fecal occult blood test rate. On the status of participants in the fecal occult blood test; female gender (OR=0.36), the presence of a family history of bowel cancer (OR =5.30) were found to be effective in sociodemographic characteristics, confidence-benefit perception (OR=1.11) and susceptibility perception (OR=1.09) were found to be significant in health beliefs. Conclusion: Consequently, it was found that health beliefs were effective in participating in the colorectal cancer screenings. During the trainings, nurses should take into account the health beliefs of individuals.