Sıtma Küresel Bir Halk Sağlığı Sorunu Mu? Nedenler ve Sonuçları ile İlgili Güncel Durum Tespiti

Is Malaria a Global Public Health Problem? Assessment of Current Status on its Causes and Consequences

Özet

Sıtma tarihin bütün zamanlarında önemli bir sağlık sorunu olmuş ve insanlığa büyük kayıplar yaşatmıştır. Hastalık, günümüzde önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam etmektedir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Sıtma Raporu’na göre 2017 yılında 219 milyon sıtma vakası görülmüş, 2017 yılında 435.000 kişi sıtma sebebiyle yaşamını kaybetmiştir. Bu ölümlerin %93’ü DSÖ Afrika Bölgesi’nde meydana gelmiştir. Günümüzde de birçok ülkede sıtma vaka sayısı azaltılmış olsa da DSÖ Afrika Bölgesi’nde sıtma vaka sayısı artmaya devam etmektedir. Önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalık olan sıtma özellikle düşük gelirli ülkelerde sık görülmekte ve ölümle sonuçlanmaktadır. Sıtma ile mücadelede sağlık alanındaki eşitsizliklerin giderilmesi önemli bir rol oynamakta ve sıtmanın temelde sağlığın sosyal belirleyicilerinden etkilendiği bilinmektedir. Bu makalenin amacı; 21. yüzyılda dünyada önemli hastalık ve ölüm nedeni olan sıtma ile ilgili olarak; hastalık ile ilgili güncel bilgileri gözden geçirebilmek, küresel düzeyde soruna neden olan koşulları inceleyebilmek ve öncelikli önleme yaklaşımlarını önerebilmektir.

Abstract

Malaria has been an important health problem in all times of history and caused great losses to humanity. The disease remains an important public health problem today. According to the World Health Organization (WHO) Malaria Report, 219 million malaria cases were reported in 2017 and 435,000 people died in 2017 due to malaria. Ninety three percent of deaths occurred in the WHO African Region. Although the number of malaria cases has been reduced in many countries today, the number of cases continues to increase in the WHO African Region. Malaria, a preventable and curable disease, is frequent in low-income countries and ends with death. Elimination of health inequalities plays an important role in the struggle against malaria which is known to be influenced by the social determinants of health. The purpose of this article is to review updated scientific literature about the disease, to examine the determinants of the problem at the global level, and to propose prior preventive approaches.