“Kitle kaynaklı çeviri” [“crowdsourced translatıon”] ile çeviriye ilişkin kavramların ve rollerin yeniden tanımlanması

Redifining of concepts and roles of the translation with crowdsourced translation

Özet

Hızla gelişen ve değişen dünyada neredeyse her alana nüfuz eden teknoloji, çeviri alanında da makine çevirisi ve çeşitli çeviri araçlarının da içinde bulunduğu çeviri teknolojileri ile değişen koşullara uygun çözümler sunmuş ve çeviride yeni uygulamalara ortam sağlamıştır. Çeviri hizmeti sunan ya da çeviri hizmetine ihtiyaç duyan firmaların çevrimiçi gruplardan/bireylerden gönüllü ya da ücret karşılığı aldığı çeviri fikirlerinden yararlandığı “kitle kaynaklı çeviri” [crowdsourced translation], son yıllarda teknolojinin sunduğu bu uygulamalardan biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Eğitim, pazarlama, medikal ve teknik alanlar gibi birçok alanda çeşitli amaçlarla yararlanılan “kitle kaynaklı çeviri”nin özellikle yerelleştirme stratejilerine sıklıkla ihtiyaç duyan ticari şirketler ya da ticari olmayan kuruluşlar tarafından sağladığı kolaylıklar nedeniyle bir tercih sebebi haline geldiğini söylemek mümkündür. Günümüz iletişim ya da pazarlama stratejilerinin boyut değiştirdiği ve iletişimin/pazarlamanın, alıcının (okur/izleyici/kullanıcı) bizzat kendisinin dahil edilerek yapıldığı bu yeni ortam, yerelleştirme sürecinde de “kitle kaynaklı çeviri” sayesinde bizzat alıcının kendisinden yararlanmaktadır. Bu çalışmada, bir “insan makine çevirisi” görevi üstlenen “kitle kaynaklı çeviri” Skopos Kuramı çerçevesinde ele alınacaktır. Bu bağlamda “kitle kaynaklı çeviri” ile kimliklerin nasıl iç içe geçtiği, dijital araçların gelişimi ile birlikte çeviriye dair tanımlar, roller ve süreçlerde nasıl değişimler yaşandığı/yaşanacağı, bunların muhtemel avantaj ve riskleri ve bu değişimlerin etkisinde ortaya çıkması muhtemel yeni kavramlar tartışılacaktır.

Abstract

In the rapidly developing and changing world, the technology that penetrates almost every field has provided solutions for changing needs and conditions with new translation technologies including machine translation and various translation tools. It has also created a new environment for translation with new applications. As one of these applications, the “crowdsourced translation” that utilizes the translation ideas of the volunteer/paid (online) groups/individuals provides data for the companies or institutions who need translation services or work as a translation service provider itself. The “Crowdsourced Translation, which is used for various purposes in many fields such as education, marketing, medical and technical fields, has become popular especially for the convenience it provides for commercial companies or non-profit organizations that frequently use localization strategies. In today’s new environment, communication or marketing strategies change dimension and involve the receiver (reader / viewer / user) himself / herself in the process. In this context, they benefit from the receiver in the localization process through the crowdsourced translation. In this study, “crowdsourced translation” as “human machine translation” will be discussed within the framework of the Skopos Theory. In this context, the topics such as how the identities are intertwined with each other, what kinds of changes have been /will be experienced in the definitions, roles and processes of translation and the possible advantages and risks of the crowdsourced translation will also be discussed beside the new concepts likely to arise under these changes.

Anahtar kelimeler: “kitle kaynaklı çeviri”, çeviri teknolojileri, yerelleştirme, insan makine çevirisi, skopos