AKP’li hegemonya projesi ve neoliberalizmin yeniden dirilişi

Özet

Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP)’nin iktidara geldiği 2002’den bugüne gelen süreç, neoliberal politikaların Türkiye’de bir yeniden diriliş gösterdiği, yoksullaştırılan emekçi kesimler nezdindeki yıpranmışlığından kaynaklı tıkanıklıkların aşıldığı bir dönem oldu. 2000-2001 çifte krizinin etkilerinin derinden hissedildiği bir ortamda kurulan AKP, 1990’ların ortalarına doğru şekillenmeye başlayan İslami tonlu muhafazakarlıkla neoliberalizmi birleştiren bir “Hegemonya Projesi”nin taşıyıcısı olma iddiasıyla iktidara gelmişti. Arkasında, cemaat/tarikat sermayesini de kapsayan daha geniş bir burju- va kesimin yükselişinin bulunduğu bu hegemonya projesinin en önemli boyutlarını; İslami sermaye kesiminin ve parti kadrolarının iktisadi ve siyasal alanlardaki gücünü büyütmek, neoliberalizmin ikinci dalga yapısal reformlarını tamamına erdirmek, Avrupa Birliği’ne üyelik, ABD’nin saldırgan poli- tikalarına destek vermek oluşturmaktadır. Yazıda AKP iktidarının ekonomi-politiği bir hegemonya projesinin ortaya konuluş, yürütülüş süreçleri çerçevesinde analiz edilmeye çalışılmıştır. Bu bağlam- da, 2000-2001 krizinin siyasal izdüşümleri, hegemonya projesinin arkasındaki sosyal-siyasal güçler ve dinamikler, projenin ekonomi-politik içeriği gibi konular çerçevesinde bir tartışma yürütülmüştür.

Abstract

The Justice and Development Party (JDP) was established in the year 2001 and came to power in November 2002. Since then, it has been ruling party, and that period has almost become a process of the resurgence of neoliberal policies. The JDP government has become successful in the perpetuation of neoliberal policies with the help of grassroots relations impoverished labour sections of society. Thus the JDP has removed the negative image of neoliberalism in the eyes of these sections. The JDP initailly aimed to develop a hegemony project of combining new conser- vatism (composed a clear Islamist tune) with neoliberalism, which had ben first formed toward the mid-1990 in Turkey. This paper focuses on the ways in which this hegemony project has been imp- lemented in Turkey.. That process will be analysed within the framework of the political economy of the JDP government and hence the resurgence of neoliberalism.