Krizin birinci yılında Türkiye'de işçi eylemleri: İşgal, grev ve direnişlere dair gözlemler

Labor actions in Turkey in the first year of the crisis: An overview of occupations, strikes and other forms of resistance

Özet

Bu yazının amacı Türkiye’de 2008 krizine karşı bir yıllık süreçteki işçi direnişlerinin bilançosunu çıkarmaktır. Bu amaçla Ekim 2008-Eylül 2009 döneminde işyeri odaklı yapılan eylemler değerlendirilmektedir. Sözkonusu dönemde işçilerin işten çıkarmalara karşı en çok kullandıkları mücadele aracı işyeri işgalleri olmuştur. İşgaller çoğu zaman işe iade ile sonuçlanmasa da, başka işyerlerindeki eylemler için tetikleyici etki yaratabilmiş ve diğer işverenlerin işçilere yönelik saldırısını pervasız biçimde yapmasını engellemiştir. Bu dönemde grevler ise temel mücadele aracı olamamış, sendikalar greve çıkmadan, bir biçimde, uzlaşmayı ve toplu sözleşme imzalamayı tercih etmiştir. Geleneksel sendikal yapılar, bu süreçte işverenlerin uygulamalarını krizin doğal sonuçları ve önlenemez gelişmeler olarak görmüşler ve bu nedenle de saldırılara karşı aktif bir mücadele sürdürmemişlerdir.

Abstract

This paper analyses labor actions in Turkey in the aftermath of the 2008 crisis with a focus on the workplace actions between October 2008 –September 2009. The paper argues that workplace occupations were the most important form of resistance against the lay-offs in this period. Although the occupations did not result in re-employment in most cases, they had a triggering effect on other worker actions, limiting further assault by employers in other workplaces. Strikes were rare in this period, as most of the unions preferred concession bargaining to strikes. Traditional union bureaucracies viewed the actions of employers as natural and inevitable consequences of the crisis so they did not pursue an active struggle against the employer offensives.