Küçülme - Yeşil Büyüme İkiliğinin Ötesinde: Ekolojik Yıkım ve Kapitalizm

Beyond the Dichotomy of Degrowth and Green Growth: Ecological Breakdown and Capitalism

Özet

Ekolojik yıkım derinleşirken ve kritik göstergeler geri dönüşün olmadığı eşik değerlere hızla yaklaşırken çevre hareketleri geçtiğimiz yıllarda özgün bir momentum kazandı. İlk olarak ABD politik gündemini meşgul eden Yeşil Yeni Anlaşma tartışmaları giderek küresel bir karaktere büründü. Sol, bir yandan meseleyi toplumsal ilişkilerden ve yapısal etmenlerden kopuk bir çerçevede ele almaya çalışan müesses nizamla mücadele ederken, diğer yandan da kendi içinde söylem ve eyleme dair tartışmaları sürdürüyor. Bu bağlamda solda gelişen yeşil büyüme ve küçülme düşünceleri, kimi zaman örtük atıflarla, kimi zaman da açık biçimde çatışıyor. Yeşil büyüme, yeşil ve yenilenebilir enerji üretimini Keynesyen bir istihdam ve bölüşüm politikasıyla hızla artırmayı öngörüyor. Daha dinamik ve heterojen nitelikteki küçülme yazınıysa kapitalizmi ve ona içkin büyüme eğilimini sorunsallaştırarak tartışmayı daha radikal bir zemine oturtuyor. Ancak yine de, bir üretim tarzı olarak kapitalizmin üzerine bina olduğu temelleri altüst etmek yerine sonuçları bastırmak gibi bir yola sapıyor. Bu yazıda önce ekolojik yıkımın boyutlarını ve Antroposen kavramına dair tartışmaları bir bağlam olarak sunduktan sonra, yeşil büyüme – küçülme karşıtlığının yanlış bir ikilik olduğunu, kapitalizmin yerine ona alternatif bir üretim tarzı koyulmadığı takdirde toplumsal üretimin bilinçli düzenlenmesinin mümkün olmayacağını öne süreceğim.

Abstract

As the ecological breakdown deepens and we approach threshold values in terms of critical indicators, ecological movements gained momentum over the past years. Discussions around a Green New Deal that first occupied the U.S. political scene quickly gained a global character. Meanwhile, the left is struggling with the way the ecological crisis is framed independent of social relations and structural elements on the one hand, and having an internal debate around the correct narrative and actions plans, on the other. In this context, the green growth and degrowth schools clash implicitly or explicitly. The green growth camp proposes to rapidly increase green and renewable energy supply by means of Keynesian employment and (re-)distribution policies. The degrowth paradigm, on the other hand, which is much more dynamic and heterogeneous, problematizes capitalism and the growth imperative inherent to it, and thereby pushes the discussion to more radical grounds. Yet still, instead of disrupting the foundations upon which capitalism as a mode of production rises, it is contented with suppressing the outcomes. In this paper, I will first present the dimensions of the ecological breakdown and widely used notions such as the Anthropocene as a context. Then, I will argue that the dichotomy of green growth vs. degrowth is a false one, and that it is impossible to organize social production consciously without replacing capitalism by an alternative mode of production.