Resimde Gölgenin Kullanımı ve Burhan Doğançay’ın Yapıtlarında Gölge

Özet

Işığın engellenmesi olarak tanımlanan “gölge”, sanat tarihi sürecinde her zaman önemli bir yere sahip olmuştur. Resim sanatı tarihinde, başlangıçta basık, hacimsiz gölge imgeler yer alırken; Rönesans dönemiyle birlikte, gölge, hacimlendirmenin, espasın ve perspektifin vazgeçilmez unsuru haline gelmiştir. Modern resim döneminde ve sonrasında gölge, sanatçılar tarafından bilinçli olarak her iki şekilde de resim sanatında kullanılmıştır. Burhan Doğançay, kent duvarlarının içeriksel ve biçimsel zenginliğinden etkilenerek, yaşamı boyunca bir antropolog gibi duvarları belgelemiş, yeniden kurgulayarak resimlerine ve heykellerine taşımıştır. Bunu yaparken gölgeyi, kimi zaman üçüncü boyut yaratmanın aracı olarak kullanmış, kimi zaman da kaligrafik bir öğe olarak yapıtlarının merkezine oturtmuştur. Bu makalede, duvarları kaynak alarak oluşturduğu seriler içerisinde, gölgenin başat rol oynadığı, Hücum Serisi (1972-1977), Kurdeleler Serisi (1972-1989), Koniler Serisi (1972-1990), Çifte Gerçeklik Serisi (1990-2009) ve Kurdeleler Serisi’ni çıkış noktası olarak alan Aubusson halıları ve Gölge heykeller üzerinde yoğunlaşılmış, “gölge” bağlamında incelenmiştir.