Osmanlı ve Türkiye Ekonomilerinin Borç Bunalımı

Özet

Bugün Türkiyenin borç bunalımını anlamada Osmanlıların Borç deneyimlerinden çıkartılacak dersler vardır. Osmanlı devleti dış borçlanma serüvenine 1854 yılında başlamış, izleyen yıllarda borçların ana para ve faizlerini ödeyebilmek ve lüks tüketimi destekleyebilmek için borçanma devam etmiş, borçlar faizleri, faizler borçları besleyerek, 20 yıl içinde borçlar ödenemeyecek düzeylere ulaşmıştır. 1881 de Duyun-u Ümumiye'nin. kurulmasıyla Osmanlı devleti mali özerkliğini yitirmiş, çağın izleyemez durumda kalmıştır. 1989 ve özellikle de 1999'dan bu yana Türkiye Cumhuriyeti, Osmanlı devletinin durumuna çok benzer bir şekilde borçlanmaktadır. Dış borçlar, yılda yüzde 9, enflasyondan arındırılmış iç borçlar yılda yüzde 23 dolaylarında bir artış temposu içindedir. Yurda giren sıcak para aşırı getiriler elde etmektedir. Bu makale Türkiye'nin borçlanma olgusunu analitik olarak incelemektedir.

Abstract

In undestanding the Turkish debt distress, there are lessons to learn from Ottoman experience. Ottoman Empire started its debt journey in 1854. In the following years foreing debts increased due to new issues of debt to pay the principal and the interest of the debts and to finance luxorious consumption. In 20 years, Ottoman Empire had to default its debts and lost its financial independence by establishmen of Duyun-u Umumiye (Debt Administration Agency in 1881. This was one of the reasons why Ottoman Empire fell behind the trends of 19th and 20th centuries. Since 1989 and in accelerated form since 1999, Turkish Republic has been following a trend very similar to the one followed by the Ottoman state. Foreign debts are increasing by 9 percent a year, and inflation adjusted domestic loans are increasing by 23 percent a year. Short term foreign capital earns extremely high returns in Turkey. This article analyses the debt structure and trends of Turkey.