Yabancı mahkeme lehine yapılan yetki anlaşmasına dayanan yetki itirazın değerlendirilmesinde dürüstlük kuralının etkisi ve Yargıtay 11. Hukuk dairesinin 6.3.2009 tarihli içtihadının eleştirisi

Effect of bona fides principle on jurisdiction objections based on choice-of-foreign court agreements and critiQue of Turkish court of cassation 11 th circuit's judgment of 6.3.2009

Özet

Dürüstlük kuralı, yabancı mahkeme lehine yapılan yetki anlaşmalarına da yanan yetki itirazları bakımından da uygulanma alanı bulur. Bununla birlik te, kanunun verdiği yetkiyi kullanarak ve sözleşme serbestisi içinde karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanlarıyla yabancı bir devlet mahkemesini yet kilendiren tarafların, yine kanunun verdiği yetkiye dayanarak uyuşmazlığın o mahkemede çözümlenmesi gerektiğine yönelik olarak yaptıkları itirazın, başkaca hiçbir somut veri bulunmaksızın, sadece davalının savunma hakla rını kendi ikametgâhı mahkemesinde daha iyi kullanabileceği varsayımına istinaden dürüstlük kuralıyla bağdaşmadığının kabulü yerinde olmaz. Tam aksine, böyle bir itirazı ileri süren kişi, yabancı mahkemeyi yetkili kılmak yönündeki daha önceki davranışlarıyla çelişmeyen, bu davranışıyla istikrar arz eden bir itirazda bulunmuştur. Bu itibarla Yüksek Mahkeme’nin, yabancı mahkeme lehine yapılan yetki anlaşmalarını adeta işlevsiz kılan ve 1988 ta rihli Hukuk Genel Kurulu kararına dönüş anlamına gelen bu içtihadından dönülmesi gerekmektedir.

Abstract

Principle of bona fides is in force for the jurisdiction objections based on choice- of-foreign court agreements. However, rejection of a jurisdiction objection, raised in accordance with the rules of law and by the parties who had granted jurisdiction to a foreign court by their mutual choice-of-court agreement within the freedom of contract and upon the authority that was granted by rules of law, without depending on any other concrete reason, just depending on the hypoth esis that defendant can use his rights of defense more effective, is not justifi- able. On the contrary, the party’s conduct that raised such an objection does not constitute a paradoxical conduct and is consistent with the previous conduct to grant jurisdiction to a foreign court. Therefore the decision of Court of Cassa- tion’s that neutralizes the choice-of-foreign court agreements and that connotes the return of Court of Cassation’s decision of 1988 should not be followed.