Dergiler / MN Kardiyoloji / 2000 / Cilt: 7 - Sayı: 3
Postmenopozal kadınlarda koroner arter hastalığı, risk faktörleri ve serum endojen seks steroidleri arasındaki ilişki
- Dergi
- MN Kardiyoloji
- Sayfa
- 230–233
- DOI
- —
Özet
AMAÇ: Premenopozal dönemde kadınlarda aynı yaştaki erkeklere nazaran daha az koroner arter hastalığı (KAH) görülmesi endojen seks hormonlarının ateroskleroz gelişiminde rolü olabileceğini düşündürmüştür. Kadınlarda premenopozal dönemde östrojenin kardiyovasküler koruyucu etkileri bilinmektedir. Bu çalışma postmenopozal dönemdeki kadınlarda endojen seks hormonlarının KAH ile ilişkisini araştırmak amacı ile yapıldı. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya postmenopozal dönemde koroner anjiyografi yapılan 61 olgu (yaş ortalaması 58.39±5.81yıl, ortalama menopoz sonrası süre 9.20±4.92 yıl) alındı. Koroner anjiyografisi tamamen normal olan 28 olgu (yaş ortalaması 57.07±6.67 yıl, ortalama menopoz sonrası süre 8.71 ± 5.30 yıl) kontrol grubu, koroner anjiyografisinde en az bir koroner arterinde %50 veya daha fazla darlık saptanan 33 olgu (yaş ortalaması 59.58±4.69 yıl, ortalama menopoz sonrası süre 9.65 ± 4.59) KAH grubu olarak alındı.Tüm olgularda östradiol, total testosteron, serbest testosteron,seks hormon bağlayıcı globulin (SHBG). dehidroepiandrosteron sülfat (DHEAS), insulin, total kolesterol (TK), trigliserid (TG), düşük dansiteli lipoprotein (LDL-K), yüksek dansiteli lipoprotein (HDL-K), apolipoprotein A (apo A), apolipoprotein B (apo B) düzeyleri ölçüldü. BULGULAR: KAH grubunda kontrol grubuna göre diabetes mellitus (p<0.05), apo B (p<0.05) daha fazla iken; apo A (p<0.05) ve HDL-K düzeyi anlamlı derecede düşüktü (p<0.005). Serum östradiol, total testosteron, serbest testosteron, SHBG, DHEAS, insulin, TK,TG,LDL-K düzeyleri açısından her iki grup arasında anlamlı fark yoktu. KAH'nın bağımlı değişken olarak alındığı regresyon analizinde sadece düşük HDL-K düzeyi KAH'nın bağımsız belirleyicisi olarak saptandı (p<0.005). Endojen hormonların serum lipid düzeylerine etkisinin araştırıldığı regresyon analizinde serum serbest testosteron düzeyi TK ve LDL-K'ün bağımsız belirleyicisi olarak saplandı (sırası ile p<0.01,p<0.05). SONUÇ: Postmenopozal dönemde KAH grubu ile kontrol grubu arasında seks hormonlarının anlamlı derecede farklı olmadığı, düşük HDL-K düzeylerinin KAH gelişiminde önemli olduğu kararına varıldı.
Abstract
AIM: The difference between coronary artery disease (CAD) in premenopausal women and men suggest that endogenous sex hormones such as estrogen, progesterone and androgens have a major impact on atherosclerotic processes. Estrogen is of primary importance in CAD protection both premenopausally and when replaced postmenopausally. This study was performed with the aim to determine wheather any sex hormone abnormality might be a factor in the development of CAD in postmenopausal women. MATERIAL AND METHODS: Serum estradiol, total testosterone, free testosterone, dehydroepiandrosterone sulfate (DHEAS), sex hormone-binding globulin (SHBG), insulin, total cholesterol (TC), triglycerides (TG), low density lipoprotein (LDL-C), high density lipoprotein (HDL-C), apolipoprotein Al (apoA) and apolipoprotein B (apoB) levels were measured in 61 postmenopausal women undergoing coronary angiography (mean age 58.39±5.81 year; mean time after menopause 9.20±4.92 year). Twentyeight cases whose coronary angiography were completely normal were taken as a control group (mean age 57.07±6.67 year, mean time after menopause 8.71 ±5.30 year) and 33 cases who had at least 50% obstruction or more than were taken as CAD group (mean age 59.58±4.69 year, mean time after menopause 9.65±3.88year). RESULTS: There were no significant difference measured any hormone levels between control group and CAD group (p>0.05). Serum apo A and HDL-C levels were significantly lower in CAD group than control group (respectively p<0.05, p<0.005) and apoB, diabetes mellitus were significantly higher in CAD group than control group (p<0.05). In a stepwise multiple regression analysis with the CAD as a dependent variable, only HDL-C level were significantly related to the CAD (p<0.005), and no hormone had , independent impact (p>0.05). In the multiple regression analysis with the serum lipid levels as a dependent variable and hormone ' levels as a independent variables in the model, only free testosterone were significantly related to TC (p<0.01), and LDL-C (p<0.05). CONCLUSION: These results appear that no significant difference were any sex hormones between CAD and control group in postmenopausal women.