Dergiler / Mikrobiyoloji Bülteni / 2008 / Cilt: 42 - Sayı: 1
Sağlık çalışanlarında kan ve beden sıvılarıyla oluşan mesleksel yaralanmalar: bir anket çalışması
- Sayfa
- 61–69
- DOI
- —
Özet
Sağlık çalışanları, kan ve beden sıvılarıyla bulaşan enfeksiyon hastalıkları, özellikle de insan immün yetmezlik virusu (HIV), hepatit B (HBV) ve hepatit C virusu (HCV) açısından sürekli bir bulaş riski ile karşı karşıyadırlar. Bu anket çalışması, Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde, kan ve vücut sıvılarıyla oluşan mesleksel yaralanma sıklığını ve epidemiyolojik özelliklerini araştırmak amacıyla 350 sağlık çalışanı [162 doktor (öğretim üyesi, araştırma görevlisi), 71 hemşire, 55 tıp fakültesi öğrencisi (stajyer, intörn), 42 temizlik personeli, 12 hastabakıcı, beş teknik/idari personel] ile gerçekleştirilmiştir. Tüm olgular içinde kan ve beden sıvılarıyla en az bir kez yaralanma öyküsü bildiren kişi sayısı 203 (%58) olup, 108' i (%53.2) doktor (p<0.000), 53'ü (%26.1) hemşiredir. Yaralanmaların %97'si kesici ve delici aletlerle meydana gelen perkütan yaralanmalardır ve %62.5'i de son bir yıl içinde gerçekleşmiştir. En yüksek yaralanma sıklığı hemşireler arasında (%74.6) saptanmış olup, bunu doktorlar (%66.7), temizlik elemanları (%57.8) ve tıp fakültesi öğrencileri (%23.6) izlemiştir. En fazla yaralanmaya neden olan eylemin enjektör iğnesine kapak takmak (%36) olduğu belirlenmiş, bunu sütür atma (%25.6) ve çöp toplama (%10.3) eylemleri izlemiştir. Olguların 138'i (%68), yaralanma eylemi sırasında koruyucu bir malzeme kullandığını belirtirken, maruziyet sonrası tıbbi yardım talebiyle ilgili bölüme başvuran 105 (%51.7) olgu bulunmaktadır. Olguların 291'i (%83.1) HBV'ye karşı aşılı olduğunu belirtirken, yalnızca iki olgu (%0.6) HBV taşıyıcısı olduğunu bildirmiştir. Kaynak olgunun HBV, HCV ya da HIV pozitif olarak tanımlandığı toplam 16 yaralanma sonrası hiçbir sağlık çalışanında bulaş oluşmadığı belirlenmiştir. Enfeksiyon etkenlerinden korunmada öncelikli amaç, bulaşın önlenmesi olup, bu amaca yönelik olarak geliştirilmiş birçok standart önlem bulunmaktadır. Buna karşın, evrensel kurallara tam olarak uyulmaması, yüksek yaralanma oranını açıklayan en önemli neden gibi görünmektedir. Sağlık çalışanları standart önlemler konusunda daha fazla eğitilmeli, HBV'ye karşı tüm duyarlıları kapsayacak şekilde kapsamlı ve etkin aşılama programları uygulamaya konmalıdır.
Abstract
The major concern following occupational exposures of the health care workers is the possible transmission of blood-borne pathogens, especially hepatitis B virus (HBV), hepatitis C virus (HCV) and human immunodeficiency virus (HIV). This questionary survey was undertaken to determine the frequency and epidemiological characteristics of incidents involving biological exposures to blood and body fluids among health care workers (HCWs), at a University Hospital, in Izmir, Turkey. The survey was conducted using a questionnaire including questions related to demographics and epidemiological information. A total of 350 HCWs [162 physicians (academicians, seniors and juniors), 71 nurses, 55 interns of medical faculty, 45 cleaning staff, 12 nurse's aides, five technical/ managerial staff] were included to the survey. Of them, 203 (58%) have reported at least one exposure, 108 (%53.2) of them were physicians (p<0.000) and 53 (26.1%) were nurses. The highest injury rate was reported by the nurse group (74.6%) followed by physicians (66.7%), cleaning staffs (57.8%) and interns (23.6%). Most of the occupational injuries (62.5%) have eventuated in the last one year. Types of exposure included percutaneous injury (97%) which was commonly caused by needle recapping (36%), suturing (25.6%) and handling of garbage bags (10.3%). Of the exposed HCWs, 138 (68%) have reported to use a protective equipment during the exposure and only 51.7%. sought for medical assistance from the related department. Among 350 HCWs, 291 (83.1%) had been previously vaccinated against HBV, while two (0.6%) HCWs were chronically infected with HBV, unrelated with exposures. No transmission was reported following 16 incidents, in which the index patient was HBV, HCV or HIV carrier. In conclusion, percutanenous injuries are still common among HCWs. The results support the importance of the use of universal precautions and safety-enhanced devices, introducing effective training and efficient vaccination programs against HBV, in the clinical settings.