Dergiler / Mikrobiyoloji Bülteni / 2011 / Cilt: 45 - Sayı: 4
Romatoid artrit ve sistemik lupus eritematozuslu hastalarda Epstein-Barr virus ve herpes simpleks virus göstergelerinin serolojik ve moleküler yöntemlerle araştırılması
- Sayfa
- 677–683
- DOI
- —
Özet
Etyopatogenezinde, genetik, immünolojik, hormonal ve çevresel birçok faktörün rol oynadığı romatoid artrit (RA) ve sistemik lupus eritematozus (SLE) gibi otoimmün hastalıklar ile enfeksiyöz ajanlar arasındaki ilişki, uzun yıllardan beri tartışılan ve araştırılan bir konudur. Etyolojide olası rolü olduğu düşünülen mikroorganizmalar arasında ise en çok dikkati çeken herpes grubu viruslardır. Bu çalışmada, Epstein- Barr (EBV) ve herpes simpleks (HSV) viruslarının RA ve SLE etyolojisindeki olası rollerinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya, Ocak 2007-Ocak 2008 tarihleri arasında Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Romatoloji Bilim Dalına başvuran, 1987 ACR (American College of Rheumatology) tanı kriterlerine göre kesin tanısı konmuş 137 erişkin hasta (87’si RA, 50’si SLE; yaş ortalaması: 33 ± 12 yıl) ile 50 sağlıklı kan donörü (yaş ortalaması: 35 ± 14 yıl) dahil edilmiştir. Olgulardan alınan serum örneklerinde EBV VCA-IgG, VCA-IgM, EA/D-IgG ve EBNA-IgG (Trinity Biotech, ABD); HSV tip 1 ve 2’ye özgül IgM ve IgG (Dia-Pro Diagnostic, İtalya) seropozitifliği ELISA yöntemiyle; kan örneklerinde viral nükleik asit varlığı ise kantitatif gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu (RT-PCR; Qiagen, ABD) ile araştırılmıştır. Çalışmamızda RA, SLE ve kontrol gruplarının tümünde EBV VCA-IgM negatif olarak saptanmış; VCA-IgG pozitiflik oranı hasta ve kontrol gruplarında sırasıyla %98 ve %96; EBNA-IgG pozitiflik oranı ise sırasıyla %98.5 ve %100 olarak belirlenmiş; gruplar arasında anlamlı bir fark izlenmemiştir (p> 0.05). Buna karşın SLE grubunda saptanan EA/D-IgG pozitiflik oranı (%34), RA (%7) ve kontrol (%12) gruplarından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (sırasıyla; p 0.05). HSV göstergeleri değerlendirildiğinde; HSV1-IgG pozitiflik oranları hasta ve kontrol gruplarında sırasıyla %99 ve %94; HSV2-IgG pozitiflik oranları ise sırasıyla %8 ve %12 olarak belirlenmiş, HSV-1 ve HSV-2’ye özgül IgM ve IgG seropozitifliği gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark göstermemiştir (p> 0.05). Tüm olgularda ikişer kez tekrar edilen RT-PCR sonuçlarına göre hiçbir grupta EBV, HSV-1 ve HSV-2 DNA varlığına rastlanmamıştır. Sonuç olarak, RA ve SLE’li hastalar ile sağlıklı kontrol grupları arasında EBV ve HSV göstergelerinin herhangi bir fark göstermediği saptanmış; EBV EA/D-IgG seropozitiflik oranının SLE’li hastalarda diğer gruplara göre anlamlı düzeyde yüksek bulunması ise, SLE ile EBV arasında olası bir ilişkinin varlığını düşündürmüştür. Ancak bu konunun aydınlatılmasında daha geniş hasta serilerinde, sinovyal doku/sıvı örneklerinin de dahil edildiği, prospektif olarak yürütülen çok merkezli ileri araştırmalara ihtiyaç olduğu açıktır.
Abstract
Rheumatoid arthritis (RA) and systemic lupus erythematosus (SLE) which are autoimmune diseases usually questioned for their association with many infectious agents have etiopathogenesis related to genetic, immunologic, hormonal and even environmental factors. The most commonly attributed etiologic agents are herpes group viruses. The aim of this study was to investigate the role of Epstein-Barr virus (EBV) and herpes simplex (HSV) viruses in the etiology of RA and SLE. A total of 137 patients (87 RA and 50 SLE; mean age: 33 ± 12 years) who were admitted to Eskisehir Osmangazi University Medical Faculty Rheumatology Department between January 2007-January 2008 and diagnosed according to 1987 ACR (American College of Rheumatology) criteria have been included in the study, together with 50 healthy blood donors (mean age: 35 ± 14 years) as control group. Serum samples obtained from all of the cases were tested for EBV VCA-IgG, VCA-IgM, EA/D-IgG and EBNA-IgG (Trinity Biotech, USA); IgM and IgG antibodies against HSV-1 and HSV-2 by ELISA method (Dia-Pro Diagnostic, Italy), and the presence of viral nucleic acids in blood samples were investigated by real-time quantitative polymerase chain reaction (RTPCR; Qiagen, USA). EBV VCA-IgM was negative in all of the RA, SLE and control group patients. VCA-IgG positivity were 98% and 96%, and for EBNA-IgG 98.5% and 100%, in patient and control groups, respectively. There was no statistically significant difference between the groups regarding VCA-IgG and EBNA- IgG positivity (p> 0.05). On the other hand, EBV EA/D-IgG positivity rate found in the SLE group (34%) was significantly higher than RA (7%) and control (12%) groups (p< 0.001 and p< 0.05, respectively). There was no significant difference between RA and control groups in terms of EA/D-IgG positivity (p> 0.05). Regarding herpes simplex virus serology, HSV1-IgG seropositivity were 99% and 94% and HSV2-IgG positivity were 8% and 12% in the patient and control groups, respectively. There was no statistically significant difference between the groups according to the positivity rates of IgM and IgG specific for HSV-1 and HSV-2 (p> 0.05). All of the cases were found negative in terms of EBV, HSV-1 and HSV- 2 DNAs according to double-checked RT-PCR results. In conclusion, no significant difference was determined for EBV and HSV serologic markers in RA and SLE patients compared to the control group. However, significantly higher rate of EBV EA/D-IgG positivity in SLE patients might have indicated a possible association between SLE and EBV infection. Larger scale, prospective studies including examination of the synovial fluid/tissue samples are required to enlighten the association between SLE and EBV.