Dergiler / Mikrobiyoloji Bülteni / 2016 / Cilt: 4 - Sayı: 51
Şanlıurfa'da İlköğretim Okullarında Aktif Tarama Yöntemiyle Kütanöz Leyşmanyaz Araştırması
- Sayfa
- 559–568
- DOI
- —
Özet
Kütanöz leyşmanyaz (KL), Şanlıurfa'da endemik olarak görülmektedir. Bu çalışmada, ilköğretime devam eden 7-15 yaş grubu çocuklarda aktif tarama yöntemiyle KL olgularının saptanması, demografik ve klinik özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında, 2010-2012 yılları arasında Şanlıurfa il merkezindeki 123 ilköğretim okuluna devam eden toplam 163.464 çocuk değerlendirilmiştir. Buna göre, 2010 yılında 74 okuldaki 67.585; 2011 yılında 37 okuldaki 72.279; 2012 yılında ise 12 okuldaki 23.600 öğrenci aktif olarak taranmıştır. KL şüphesi olan çocuklar Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Şanlıurfa Şark Çıbanı Tanı ve Tedavi Merkezi'ne davet edilmiş ve lezyonlarından alınan kansız, seröz sıvıdan ikişer preparat hazırlanmıştır. Preparatlar Giemsa ile boyanmış ve Leishmania amastigotlarının varlığı araştırılmıştır. Ayrıca lezyonlar, klinik görünümü, boyutu, oluşum süresi ve sayısına göre değerlendirilmiştir. Çalışma sonunda toplam 455 (%0.3) öğrencide KL saptanmıştır. Olguların 2010, 2011 ve 2012 yıllarındaki insidansı sırasıyla, %0.41, %0.14 ve %0.31 olarak belirlenmiştir. KL'li çocukların 250 (%54.9)'si kız, 205 (%45.1)'i erkek olup, yaş ortalaması 10.54 ± 2.42 yıl olarak hesaplanmıştır. Bu olguların çoğunun (%64.2) 7-11 yaş grubunda, %35.8'ünün ise 12-15 yaş grubunda olduğu izlenmiştir. KL olgularındaki lezyon sayısı 1 ile 15 arasında değişmekte olup ortalama lezyon sayısı 1.78 ± 0.7'dir. Olguların %61.8'inde (281/455) bir lezyon görülürken, %19.1'inde (87/455) iki, %11.2'sinde (51/455) üç ve %7.9'unda (36/455) dört ve üzeri sayıda lezyon tespit edilmiştir. KL lezyonlarının en çok yüz bölgesinde (n= 280, %61.5) ve yanakta (133/280, %47.5) bulunduğu gözlenmiş, bunu %27.9 (n= 127) oranı ile üst ve %8.6 (n= 39) oranı ile alt ekstremiteler izlemiştir. Lezyonların süresi 16 ile 104 hafta arasında değişmekte olup, ortalama lezyon süresi 13.40 ± 0.47 aydır. Klinik lezyon boyutunun 3 mm ile 100 mm arasında değiştiği (ortalama lezyon boyutu 10.32 ± 0.4 mm) ve en sık görülen lezyonların nodüler (n= 211, %46.4) ve ülsere (n= 204, %44.8) tipte olduğu saptanmıştır. Çocukların 330'u (%72.5) akut KL (lezyon süresi 24 ay) olarak tanımlanmıştır. Biri akut, dördü kronik olmak üzere KL'li beş olguda (%1.1) rezidiv lezyonlar saptanmıştır. 2011-2012 döneminde KL tanısı alan çocukların akrabalarından 25'ine yeni KL tanısı konmuştur. Olguların %96'sı (437/455) topikal pentavalan antimon bileşikleriyle başarı şekilde tedavi edilmiş; lokal tedaviye yanıt vermeyen 18 (%4) çocuğa ise sistemik tedavi uygulanmıştır. Çalışmamızın bulguları, KL açısından yerli bulaşın devam ettiğini göstermektedir. İlköğretim çağındaki çocukların, hastalığın endemik olduğu bölgelerde yerli bulaşın devam etmesinden sorumlu olabileceği ve bunların hızlı tanı ve tedavisi ile yerli bulaşın önemli oranda azaltılabileceği akıldan çıkarılmamalıdır.
Abstract
Cutaneous leishmaniasis (CL) is endemic in Sanliurfa, a province located at southestern part of Turkey. The aims of this study were to determine CL cases among children aged 7-15 years attending primary schools and evaluate the demographical and clinical characteristics by active screening method. In our study, a total of 163.464 children attending to 123 primary schools have been evaluated in terms of CL prevalence between 2010 to 2012 period. Accordingly, 67.585, 72.279 and 23.600 students studying in 74, 37 and 12 primary schools were actively screened, respectively. Children suspected with CL were invited to the Center for Diagnosis and Treatment of Oriental Sore, Sanlıurfa Division of Turkish Public Health Institute. Two slides were prepared from bloodless, serous fluid of the skin lesions and stained with Giemsa for the microscopic examination to identify Leishmania amastigotes. The lesions were also evaluated according to their clinical manifestations, size, duration and number. In the study, 455 (%0.3) of the children were diagnosed as CL. The incidence of CL cases was 0.41%, 0.14%, and 0.31% in 2010, 2011 and 2012, respectively. Of the CL cases, 250 (54.9%) were female and 205 (45.1%) were male with a mean age of 10.54 ± 2.42 years. Most of the cases (64.2%) were in 7-11 years old group, while 35.8% were in 12-15 years old group. The average number of the CL lesions was 1.78±0.7, ranging from one to fifteen. Single lesions were detected in 281 cases (61.8%), whereas double, triple and multiple lesions (>= 4) were detected in 87 (19.1%), 51 (11.2%) and 36 (7.9%) of the CL cases, respectively. The lesions were mostly involved on face (n= 280, 61.5%) and especially cheeks (133/280, 47.5%), followed by upper (n= 127, 27.9%) and lower (n=39, 8.6%) extremities. The average duration of lesions was 13.40 ± 0.47 months (range: 4-104 weeks) and the average size of lesions was 10.32 ± 0.4 mm (range: 3-10 mm). Among all, mostly nodular (n= 211, 46.4%) and ulcerative (n=204, 44.8%) lesions were recorded. Of the cases 330 (72.5%) were diagnosed as acute CL (duration of lesions were <= 24 months), while 125 (27.5%) were chronic CL (duration of lesions were > 24 months). Leishmaniasis recidivans were identified in a total of five (1.1%) cases, of them one was acute and four was chronic CL cases. Twentyfive relatives of the children with CL were diagnosed as new CL cases in the 2011-2012 period. Most of the patients (n= 437, 96%) were successfully treated with topical pentavalent antimonials, however 18 (4%) who were unresponsive to local therapy were treated systemically. Our findings showed that local transmission is ongoing in terms of CL. It should be kept in mind that, primary school aged children might be responsible for the ongoing local transmission in endemic regions and the local transmission may be decreased with the early diagnosis and treatment of CL cases.