Dergiler / Mikrobiyoloji Bülteni / 2017 / Cilt: 51 - Sayı: 4
Mikroskopide Atipik Görünümlü Dış Kaynaklı İki Sıtma Olgusunda Hızlı Test, Serolojik ve Moleküler Yöntemlerin Tanıya Katkısının Önemi
- Sayfa
- 396–403
- DOI
- —
Özet
Sıtma, tropikal ve subtropikal bölgelerde yaygın olarak görülen ve hayatı tehdit eden bir hastalıktır. Sıtmanın endemik olarak görüldüğü bölgelere seyahat öyküsü olan ve tipik klinik belirtileri olan hastalarda ön tanı olarak sıtma düşünülmektedir. Sıtmanın laboratuvar tanısının temelini boyalı preparatların mikroskobik incelemesi oluşturmaktadır. Fakat mikroskobik inceleme ile tanı ve Plasmodium tür ayrımının yapılmasında zorluklar yaşanabilmektedir. Birinci olguda; ateş, üşüme-titreme şikayetleri olan ve Nijerya seyahati öyküsü bulunan 26 yaşındaki erkek olguda, ince yayma kan preparatında %1 oranında saptanan enfekte eritrositlerde klasik Plasmodium vivax eritrositer formlarından farklı görünüm saptanmıştır. Parazitin çekirdekleri belirgin olmayıp, kromatin veya boya tanesi şeklinde düzensiz olarak sitoplazmada yer almış, bazı eritrositlerde dağınık ve granüler, sitoplazmada noktalar şeklinde Schüffner granüllerine benzer nükleus parçaları, bazı Plasmodium eritrositer formlarının sitoplazmalarının düzensiz olduğu ve nükleuslarının olmadığı gözlenmiştir. Enfekte olan eritrositlerin hiçbirinde Schüffner granüllerine rastlanmamıştır. Hastanın periferik kan örneğinde Plasmodium türlerine ait antijenleri saptayabilen hızlı tanı testi (OptiMAL, DiaMed, İsviçre) ile olgumuzda P.vivax saptanmıştır. Multipleks gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu ile P.vivax 18S rRNA geni gösterilmiştir. Hastanın serum örneğinde Pan Malaria Antibody CELISA (CeLLabs, Pty Ltd, Brookvale, Avustralya) kiti kullanılarak Plasmodium türlerine karşı antikor aranmış ve hasta örneğinin optik dansite (OD) değeri pozitif kontrolün OD değerinin beş katı olarak ölçülmüştür. İkinci olgu ise 31 yaşında Nijerya'da çalıştığı öğrenilen erkek hasta olup, düşmeyen ateş, şiddetli baş ağrısı, kulaklarda ve gözlerde ağrı şikayetleriyle başvurmuş ve ince yayma kan preparatında %12 oranında saptanan enfekte eritrositlerde klasik P.falciparum eritrositer formlarından farklı görünüm saptanmıştır. Bazı Plasmodium trofozoitlerinin, P.vivax gibi eritrositin 1/3'ü büyüklüğünde ve granüler olmayan sitoplazmaya sahip oldukları, bazı eritrositer formların yuvarlak olduğu ve nükleus ve sitoplazmasının zor ayrıldığı, bazılarının ise hilal şeklinde görülüp nükleusların sitoplazmanın ortasına yakın yer aldığı, bazı eritrositer formların P.vivax'ın olgun trofozoitlerine benzer şekilde tek nükleus ve dağınık bir sitoplazma ile karakteristik bir görünümde olduğu saptanmıştır. Plasmodium genç trofozoitlerinin büyüklük olarak P.vivax'a benzemesine rağmen özellikle nükleuslarının eritrosit çeperine yapışmış formları çok miktarda gözlenmiştir. P.falciparum gametosit formlarına rastlanılmamıştır. Yapılan dört yaymanın sadece birinde P.falciparum benzeri genç trofozoite rastlanılmıştır. Hızlı tanı testi ile P.falciparum saptanmış ve multipleks gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu ile P.falciparum 18S rRNA geni tespit edilmiştir. ELISA testinde Plasmodium türlerine karşı antikor saptanmamıştır. Bu olgu sunumunda dış kaynaklı iki sıtma olgusunun laboratuvar tanısı ve Plasmodium tür ayrımında antijen saptayan hızlı test, serolojik ve moleküler yöntemlerin mikroskobik tanıya desteğinin önemi ortaya konulmuştur.
Abstract
Malaria is a widespread and life-threatening disease in tropical and subtropical regions. In patients with typical clinical symptoms, malaria is considered as a preliminary diagnosis if there is a travel history to malaria-endemic areas. The basis of the laboratory diagnosis of malaria is the microscopic examination of Giemsa stained smears. On the other hand, the diagnosis and differentiation of Plasmodium species with microscopic examination may have some difficulties. In the first case, adifferent appearance from the classical Plasmodium vivax erythrocytic forms in infected erythrocytes were detected in 1% of all erythrocytes in thin smear blood preparations of a 26-year-old male with complaints of fever and chills and a story of travel to Nigeria. It was observed that parasitic nuclei were not prominent, and were located in the cytoplasm irregularly as chromatin or dye particles, nucleus fragments similar to Schüffner's granules in the form of scattered and granular spots were present in some erythrocytes, the cytoplasm of some Plasmodium erythrocytic forms were irregular and nuclei were not seen. There were no Schüffner's granules in any of the infected erythrocytes. P.vivax was detected by the rapid diagnostic test (OptiMAL, DiaMed GmbH, Switzerland), which searches for the antigens of Plasmodium species, in the peripheral blood sample of the patients. The P.vivax 18S rRNA gene was also detected by the multiplex real-time polymerase chain reaction. Antibodies against Plasmodium species were searched by using the Pan Malaria Antibody CELISA (CeLLabs Pty Ltd, Brookvale, Australia) kit in the patient's serum sample and the optical density (OD) value of the patient sample was measured five times the OD value of the positive control. In the second case, adifferent appearance from the classical P.falciparum erythrocytic forms in infected erythrocytes were detected in 12% of all erythrocytes in thin smear blood preparations of a 31-year-old male who has been suffering from persistent fever, severe headache, pain in the eyes and was known to be working in Nigeria. It was observed that some Plasmodium trophozoites have 1/3 of the size of erythrocytes such as P.vivax and have non-granular cytoplasm, some erythrocytic forms were round and the nucleus and cytoplasm were hardly distinguished, some of them were seen as crescent and close to the nucleus of the cytoplasm and some erythrocytic forms had characteristically a single nucleus and a scattered cytoplasm, similar to mature trophozoites of P.vivax. Although the Plasmodium young trophozoites were similar to P.vivax in means of magnitude, the forms in which the nuclei adhered to the erythrocyte wall were common. There were no P.falciparum gametocyte forms. P.falciparum like young trophozoite was observedonly in one of the four smears. P.falciparum was detected by the commercial rapid diagnostic test and P.falciparum 18S rRNA gene was also detected by the multiplex real-time polymerase chain reaction. Antibody formation against Plasmodium species was not detected in the ELISA test. In these case reports, the importance of the support of rapid diagnostic tests, serological and molecular methods to microscopic diagnosis and species determination of two imported malaria cases were demonstrated.