Dergiler / Mikrobiyoloji Bülteni / 2020 / Cilt: 54 - Sayı: 4
Şanlıurfa’da Leishmania infantum’un Etken Olduğu Kutanöz Leyşmanyazis (Şark Çıbanı) Olguları
- Sayfa
- 647–656
- DOI
- —
Özet
Vektör kaynaklı bir enfeksiyon olan leyşmanyazisin Türkiye’de viseral ve kutanöz olmak üzere iki klinik formu görülmektedir. Viseral leyşmanyazis (VL) olguları yılda 20-25 olarak kaydedilirken, kutanöz leyş-manyazis (KL, Şark çıbanı) olguları yılda 2.000 civarında bildirilmekte, bunların yaklaşık yarısı Şanlıurfa ilinde kaydedilmektedir. Bu nedenle, Şanlıurfa’da hastalığın epidemiyolojisinin ayrıntılı olarak bilinmesi ile kontrol önlemlerinin geliştirilmesi ve ülke genelindeki toplam olgu sayısının düşürülmesi mümkündür. Tarihsel olarak KL etkeninin Leishmania tropica olduğu bilinmekte ise de son 10 yılda yaşanan kitlesel insan hareketleri ile diğer türlerin de etken olarak saptandığı Şanlıurfa, bir hiperendemik alan haline gelmiştir. Bu çalışmada, son yıllarda Şanlıurfa’da etkenin Leishmania infantum olduğu belirlenen ilk olguların sunulması amaçlanmıştır. KL şüphesi ile gönderilen, direkt mikroskopi ve/veya gerçek zamanlı ITS1 polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) yöntemi ile pozitif bulunan 14 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların lezyonlarından ince iğne aspirasyonu ile alınan örneklerden iki veya daha fazla yayma preparat hazırlanmıştır. Hazırlanan preparatlardan biri metil alkol ile fikse edildikten sonra Giemsa ile boyanarak ışık mikroskobunda x1.000 büyütmede incelenerek Leishmania amastigotları araştırılmıştır. Diğer boyasız preparatlardan ticari kit (Qi-agen DNeasy, Almanya) ile firmanın önerileri doğrultusunda DNA izolasyonu yapılmıştır. Gerçek zamanlı ITS1-PCR yönteminde Eski Dünya türlerine-spesifik primer ve problar kullanılmıştır. Gerçek zamanlı ITS1 PCR ile tür tayini sonucunda, beş olguda etkenin L.infantum, bir olguda L.major ve sekiz olguda L.tropicaolduğu belirlenmiştir. L.infantum’un etken olarak belirlendiği olgulardan dördünün yerli, birinin Suriyeli olduğu ve şehir merkezinde yaşadıkları öğrenilmiştir. Etkenin L.tropica olarak tanımlandığı sekiz hastanın ikisinin Suriye kökenli, altısının yerli olgular olduğu ve tümünün şehir merkezinde yaşadığı anlaşılmıştır. Çalışmaya dahil edilen ITS1 PCR pozitif 14 hastanın sadece 10’unda mikroskopi ile amastigot şekiller görülerek tanı konulmuştur. Bu çalışmada sunulan KL olguları Şanlıurfa’dan bildirilen L.infantum’un etken olduğu ilk olgular olup, kitlesel insan hareketliliği ve göçlerin, enfeksiyon epidemiyolojisi üzerindeki etki-sini somut olarak göstermesi bakımından önem taşımaktadır.
Abstract
Leishmaniases are a group of vector-borne diseases, and two clinical forms, visceral (VL) and cutane-ous leishmaniasis (CL, Oriental sore), are seen in Turkey. While VL cases are recorded as 20-25 per year, CL cases are reported around 2000 per year, and nearly half of CL cases were recorded in Şanlıurfa province. Therefore, by knowing the epidemiology of the disease in Şanlıurfa province, it is possible to develop control measures and reduce the total number of cases across the country. Although Leishmania tropicais known as the main causative agent in Şanlıurfa, other Leishmania species have also been identified as a result of mass human movements in the last 10 years. In this study, we aimed to present the first CL cases caused by Leishmania infantum in Şanlıurfa. A total of 14 cases, which were admitted with the suspicion of CL and diagnosed as positive by direct microscopy and/or real-time ITS1-PCR using lesion aspiration samples are included in the study. Two or more smears were prepared from the samples taken from the lesions of the patients by fine needle aspiration. One of the smears was stained with Giemsa stain after fixation with methyl alcohol and examined under the light microscope at x1000 magnification for the presence of Leishmania amastigotes. DNA isolation was made from the other unstained preparations with a commercial kit (Qiagen DNeasy, Germany) according to the recommendations of the manufacturer. The real-time ITS1-PCR method was performed by using the Old World species-specific primers and probes. As a result, by the identification of the species with real-time ITS1-PCR, it was determined that the causative agent was L.infantum in five cases, L.major in one case and L.tropica in eight cases. It was learned that four of the cases in which L.infantum was detected as the causative agent were local, one was Syrian and they lived in the city center. Also two of the eight cases, which were identified as L.tropica, were Syrian and six of them were domestic cases and all of them lived in the city center. While all 14 patients included in the study were positive with real-time ITS1-PCR, amastigotes were detected in 10 cases only. The cases of CL presented in this study are the first cases caused by L.infantum reported from Şanlıurfa, and are important in terms of concretely demonstrating the effect of mass human mobility and migration on the epidemiology of the infection.