Viral Etkenlere Bağlı Santral Sinir Sistemi Enfeksiyonlarının Yedi Yıllık Değerlendirmesi

Özet

Santral sinir sistemi (SSS) enfeksiyonlarına yol açan virüslerin tanısı, nükleik asit testlerinin (NAT) kullanılmasıyla artmıştır. Bu çalışmada, SSS enfeksiyonu düşünülen hastalardan alınan beyin omurilik sıvısı (BOS) örneklerinde viral etkenlere yönelik polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) sonuçları değerlendirilmiştir. Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesinde 2010-2017 yılları arasında 1185 BOS örneğinde PCR ile viral etkenler [Herpes simpleks virüs (HSV) tip 1 ve 2, Varisella Zoster virüs (VZV), Epstein-Barr virüs (EBV), sitomegalovirüs (CMV), adenovirüs ve enterovirüs] araştırılmıştır. Testler klinikten gelen isteğe göre çalışılmış ve sonuçlar retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Toplam 1038 örnekte HSV, 882 örnekte adenovirüs, 865 örnekte enterovirüs, 496 örnekte VZV, 100 örnekte EBV ve 92 örnekte CMV testi PCR yöntemi uygulanarak gerçekleştirilmiştir. EBV, CMV (Artus QS-RGQ Kits, Qiagen, Almanya) ve enterovirüs (GeneXpert, Cepheid, ABD) ticari kitler, diğer virüsler (HSV tip 1 ve 2, VZV, adenovirüs) konvansiyonel gerçek zamanlı PCR (Rt-PCR) ile gerçekleştirilmiştir. Doksan bir (%7.7) hastanın BOS örneğinde pozitif sonuç saptanmıştır. Pozitif sonuç saptanan hastaların yaş ortalaması 13 (< 1-76 yaş), ortanca yaş yedi olarak belirlenmiştir. En sık saptanan etkenler enterovirüs (63/91, %69) ve HSV tip 1 (14/91, %15) olarak gözlenmiştir. Adenovirüs, VZV, EBV ve CMV için pozitif hasta sayısı sırasıyla beş, dört, üç ve iki olarak saptanmıştır. Bir hastada enterovirüs (Ct: 29.5) ve EBV (Ct: 38.53) pozitifliği birlikte saptanmıştır. Pozitif sonuçlar sıklıkla yaz aylarında saptanmıştır. Enterovirüs RNA pozitif saptanan hastalar (n= 60/63, %95.2) ≤ 18 yaş grubunda olup, %29’unun bir yaş altında olduğu tespit edilmiştir. Enterovirüs pozitifliği 2012 ve 2014 yıllarında pik yapmış ve özellikle yaz (%60.3) ile sonbahar (%20.6) aylarında saptanmıştır. VZV, genellikle 65 yaşın üstündeki hastalarda saptanmıştır. Etkenlerin Ct değerlerinin ortalaması 31.87 ± 3.5 (22.88-40.32) ve ortanca değeri 31.55’tir. En düşük ve en yüksek Ct değerleri HSV tip 1’de saptanmıştır. Enterovirüs testinde Ct değerleri ortalaması 30.4 (25.7-35.9) olup, diğer etkenlerin ortalama Ct değerlerine göre daha düşüktür. Yedi yıllık dönemde, 1185 hastanın %7.7’sinin BOS örneklerinde viral nükleik asit pozitifliği saptanmıştır. Beklendiği gibi, enterovirüsler çocuklarda en sık görülen patojen olmuş ve özellikle yaz-sonbahar döneminde tespit edilmiştir. SSS enfeksiyonlarına sendromik yaklaşım viral etkenlerin saptanmasını arttırabilir.

Abstract

Identification of viral agents causing central nervous system (CNS) infections increased by the application of nucleic acid tests. In this study, the results of polymerase chain reaction (PCR) for viral agents were evaluated in cerebrospinal fluid (CSF) samples taken from patients with CNS infection. CSF samples taken from 1185 patients between 2010 and 2017 were tested for the presence of Herpes simplex virus (HSV) type 1 and 2, Varicella Zoster virus (VZV), Epstein-Barr virus (EBV), cytomegalovirus (CMV), adenovirus ve enterovirus by PCR in Dokuz Eylul University Hospital. Tests were performed according to the clinicians’ orders and results were evaluated retrospectively. The number of tests performed were 1038 for HSV, 882 for adenovirus, 865 for enterovirus, 496 for VZV, 100 for EBV and 92 for CMV. Commercial tests were used for EBV, CMV (Artus QS-RGQ Kits, Qiagen, Germany) and enterovirus (GeneXpert, Cepheid, USA) while the other viruses (HSV, VZV, adenovirus) were tested by in-house real-time PCR assays. Ninety-one CSF (7.7%) samples were positive. The mean age was 13 (< 1 to 76 years) while median was seven. The most frequently detected pathogens were enterovirus (63/91, 69%) and HSV-1 (14/91,15%). The number of patients positive for adenovirus, VZV, EBV and CMV were five, four, three and two, respectively. In one patient, both enterovirus (Ct: 29.5) and EBV (Ct: 38.53) were positive. The number of positive samples were increased in summer months. Enterovirus RNA positive patients (n= 60/63, 95.2%) were ≤ 18 years old while 29% were younger than one year of age. Enterovirus positive samples peaked in 2012 and 2014 and detected mainly in summer (60.3%) and autumn (20.6%) months. VZV was mostly detected in patients greater than 65 years of age. Mean Ct of the positive reactions was 31.87 ± 3.5 (22.88-40.32). The lowest and the highest Ct values were detected in HSV-1 assay. The mean Ct value of enterovirus assay (30.4; 25.7-35.9) was lower than the other pathogens’ values. In the seven-year period, 7.7% of the1185 patients’ CSF samples were positive for viral nucleic acids. As expected, enteroviruses were the most common pathogens in children and detected mainly in summer-autumn period. Syndromic approach in CNS infections could increase the viral pathogen detection.