Kararlı ve kararsız angina pektoriste fibrinojenin önemi

Özet

Bu çalışmada, koroner arter hastalığı (KAH)nda ve KAH nın iki ayrı klinik görünümü olan kararlı ve kararsız angına pektoristeki flbrinojen düzeyleri ve fibrinojen düzeyleri ile KAH nm derecesi arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmış, ayrıca fibrinojen ile yaş arasındaki ilişki araştırılmıştır. Yaş ortalamasının 53.01 ± W. 65 yıl olduğu ve 71 olgunun alındığı bu çalışmada, koronerleri normal olan grupta (26 olgu) fibrinojen düzeyleri 4.26 ± I.56g.$L^{-1}$ bulunurken, KAH olan grupta (45 olgu) 6.20 ± 2.11g.$L^{-1}$ olarak saptanmış ve aradaki farkın istatistiki ola-rak anlamlı olduğu gözlenmiştir (p = 0.0003), KAH olan olguların, kararlı angına pektorisi olan 22 sinde fibrinojen 5.38 ± 1.15g.$L^{-1}$, kararsız angına pektorisi olan 23 ünde 6.98 ± 2.52g.$L^{-1}$ olarak tespit edilmiş ve farkın istatistiki olarak anlamlı olduğu kabul edilmiş-tir (p = 0.0084).KAH olan grupta, fibrinojen düzeyleri ne hastalanmış damarların sayısı, ne de hasta damarlardaki total lezyon sayısı ile korele bulunmamıştır (sırası ile r = - 0.038 ve r=- 0.060) KAH nın derecesi ve yaygınlığı ile fibrinojen düzeyleri arasında bağlantı olmadığı görülmüştür. Koronerleri normal olan grupta, yaş ve fibrinojen arasında orta derecede pozitif bir korelasyon saptanırken, KAH olan grupta korelasyonun daha zayıf olduğu gözlenmiştir (sırası ile r = 0.428, r = 0.304). Fibrinojenin KAH da bir risk faktörü olduğu, ancak fibrinojen düzeylerinin kararsız angına pektoriste daha yüksek olması ve KAH nın derecesi ile korelasyon göstermemesi nedeniyle, patogenezde oynadığı rolün endotelyal faktörler ve damar duvarı değişikliklerine etkisinden çok, trombogenetik mekanizmalar aracılığı ile olduğu düşünülmüştür. Ayrıca fibrinojenin kardiyovasküler olayların sadece nedeni değil, sonucu da olabileceğini, bir ateroskleroz göstergesi ve özellikle akut koroner sendromlarda bir akut faz reaktam olarak da karşımıza çıkabileceğini gözardı etmememiz gerektiği sonucuna varılmıştır. Fibrinojenin bu kategorilerin hangisinde daha anlamlı olduğunun belirlenmesi için daha ileri çalışmalar gereklidir

Abstract

The aim of this study -was to evaluate the role of flbrinogen in coronary artery disease (CAD) in general, and also in stable and unstable angina pectoris which are two different clinic presentations of CAD and to investigate the association offlbrinogen with the extent of CAD. The relation between fibrinogen and age was also investigated. In this study 71 subjects with a mean age of 53.01 ± 10.65 years were studied. Fibrinogen levels were significantly higher in the subjects with CAD (45 cases) than subjects whose .coronary arteries vere normal (26 cases) (respectively 6.20 ± 2.77 g.$L^{-1}$, 4.26 ± 1.56 g.$L^{-1}$ ; p = 0.0003). Within the CAD group, fibrinogen levels were 5.38 ± 7.75 g.$L^{-1}$ in stable angina pectoris group (22 cases), and 6.98 ± 2.52 g.$L^{-1}$ in unstable angina pectoris group (23 cases). The difference between these two results was found to be statistically significant (p=0.0084).arteriosclerosis. This study indicated that there was a medium positive correlation between age and fibrinogen levels in the group who had normal coronary arteries (r = 0.428). On the other hand, in the CAD group this relation was lower (r = 0.304). These results suggested that fibrinogen was a risk f actor in CAD. As fibrinogen levels were higher in unstable angina pectoris and did not correlate directly with the extent and severity of CAD, it was thought that its pathogenetic role was through thrombogenetic mechanisms rather than endothelial factors and vessel wall changes. Moreover, it was concluded that fibrinogen may be not only the cause of but also the result of cardiovascular events, it may be an atherosclerosis marker or an acute-phase protein especially in acute coronary syndromes. Further studies are required in order to determine the category in which fibrinogen is more significant.