TÜRKİYE’DE YAPILAN FACEBOOK ARAŞTIRMALARINA YÖNELİK ELEŞTİREL BİR DEĞERLENDİRME

Özet

Bu çalışma, Türkiye’de akademik makale olarak yayınlanan Facebook araştırmalarını ele almakta ve iki ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, dünyadaki ve Türkiye'deki sosyal medya çalışmaları genel olarak gözden geçirilmiş ve Facebook çalışmalarının zaman içindeki tematik farklılaşmasına dikkat çekilmiştir. Dönemsel açıdan bakıldığında, dünyadaki çalışmaların aksine Türkiye’deki Facebook çalışmalarının belli bir birikimi takip etmediği ya da oluşturamadığı, bu nedenle dağınık bir halde olduğu hem teorik açıdan hem de bulgularla ortaya konulmuştur. İkinci bölümde DergiPark ve ULAKBİM dizinlerinde taranan ve Facebook’u konu edinen 155 makale, yayın yılı, odak, tür (kuramsal/uygulamalı), yöntem, veri kaynağı, örneklem ve anahtar sözcükler gibi kategoriler etrafında değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Giderek özerk bir alan haline gelmeye başlayan Facebook çalışmalarının kullanıcıları odağa aldığı ve oldukça farklı disiplinler tarafından çalışıldığı görülmüştür. Her disiplinin kendi terminolojisini aktardığı bu çalışmalarda, uluslararası literatürde yoğun şekilde tartışılmakta olan metodoloji, veri toplamada etik sorunlar ve mecranın özgün boyutu gibi konulara sınırlı bir şekilde yer verildiği görülmüştür. Çalışmaların örneklem seçiminde en çok yer tutan gruplar, öğrenciler ve gençler olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca Facebook çalışmalarının kullanıcı odaklı yapısı, çalışmaların kuramsal tartışmalardan ziyade uygulamalarla belirlendiği göstermektedir.

Abstract

This research, consisting of two main parts, discusses Facebook researches published as academic articles in Turkey. In the first part, the studies of social media from the world and Turkey were revised in general and then attention was drawn to the thematic differentiation of Facebook studies over time. When viewed in a periodical context, the findings suggest that, compared with the world, Turkey's Facebook studies are dispersed as they do not cumulatively continue. In the second part of the study, 155 Facebook articles indexed in DergiPark and ULAKBIM databases were evaluated according to categories of year of publication, theme, research method (theoretical/applied), data source, sample and keywords. It is worth noting that Facebook researches, which is becoming an increasingly autonomous field, focuses on users and are studied by quite different disciplines. In these studies, where each discipline conveys its own terminology, it has been observed that subjects such as methodology, ethical problems in data collection and the original dimension of the medium, which are discussed extensively in the international literature, are limited. It was determined that students and young people are the most preferred groups in the sample selection of the studies. Furthermore, the user-oriented structure of Facebook studies have indicated that the studies are based on applied methods rather than theoretical discussions.