Dergiler / Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi / 2003 / Cilt: 18 - Sayı: 1
Çay atıklarından hazırlanan yetiştirme ortamları ve dezenfkesiyon yöntemlerinin (Pleurotus sajor-caju' nun verim ve kalitesine etkisi
- Sayfa
- 39–48
- DOI
- —
Özet
Bu araştırma, Doğu Karadeniz Bölgesinde büyük miktarlarda açığa çıkan çay fabrikası atıklarının Pleurotus sajor-caju (Fr.) Sing, yetiştiriciliğinde yetiştirme ortamı olarak kullanılabilme olanaklarının belirlenmesi ve bu ortamlar için en uygun dezenfeksiyon yöntemlerinin saptanması amacıyla yapılmıştır. Çalışmada çay atığı, saman, talaş ve kepek materyalinin değişik oranlarda karışımlarından hazırlanan 15 yetiştirme ortamı ve dezenfeksiyon yöntemi olarak otoklav, pastörizasyon, metil bromit ve hiçbir dezenfeksiyon işleminin yapılmadığı kontrol uygulamaları ele alınmıştır. Çalışma kış ve yaz olmak üzere 2 farklı dönemde tekrarlanmıştır. Araştırmada farklı dezenfeksiyon yöntemleri uygulanan yetiştirme ortamlarının misel gelişim süreleri, toplam verimleri ve elde edilen mantarların bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri tespit edilmiştir. Araştırmada en yüksek verim kış döneminde otoklav yöntemi ile dezenfekte edilen çay atığı:kepek:saman (1:1:2) ortamından (175.29 g/lkg ortam), yaz döneminde ise yine aynı yöntemle dezenfekte edilen çay atığııtalaş (1:3) (156.29 g/lkg ortam) ve çay, atığı:saman (2:2) (154.43 g/lkg ortam) ortamlarından elde edilmiştir. Araştırma sonucunda çay atıklarının Pleurotus sajor-caju yetiştiriciliğinde kullanılabileceği belirlenmiştir. Bu ortamlar için en uygun dezenfeksiyon yönteminin ise otoklav ve pastörizasyon olduğu sonucuna varılmıştır.
Abstract
This study was conducted to determine the practicability of East Black Sea tea factory wastes as growth substrate and the most suitable disinfection methods for these substrates in the cultivation of Pleurotus sajor caju (Fr.) Sing, total 15 different growth substrates prepared by different mixtures of tea waste, wheat straw, sawdust and wheat bran were used in the study. Disinfection methods such as otoclave, pastorisation and methyl bromide were applied to substrates and they compared with the control substrate. The study was carried out in both summer and winter growing periods. Spawn out periods, total yield, some physiological and chemical properties of mushrooms were determined in growth substrates disinfected by different methods. The greatest total mushroom yield was obtained from tea waste:wheat bran:straw (1:1:2) substrate (175.29 g/lkg substrate) disinfected by otoclave in the winter season. In the summer period, tea waste:wheat bran (1:3) (156.29 g/lkg substrate) and tea waste:wheat straw (2:2) (154.43 g/lkg substrate) substrates treated by otoclave gave the highest total mushroom yield. According to results of the study, it was concluded that tea waste was a convenient material in P. sajor-caju cultivation and the most suitable disinfection methods were otoclave and pastorisation.