Duyusal puanların analizinde riditlerin kullanılması

Özet

Tarımsal ürünlerin değerlendirilmesinde, tüketici tercihini belirlemeye yönelik duyusal testler sıklıkla kullanılmaktadır. Ancak bu tür çalışmalarda gözlemlerin sıralı ölçekte ifade edilmesi analiz açısından sorun yaratmaktadır. Ki-kare testi kullanıldığında sıralı ölçeğin sağladığı avantaj kaybedilmekte, t-testi veya varyans analizi kullanıldığında ise bu yöntemlerin gerektirdiği varsayımlar karşılanamamaktadır. Ridit analizi, sıralı gözlemler söz konusu olduğunda, grupları karşılaştırmak amacıyla geliştirilmiş bir yöntemdir. Bir tür olasılık transformasyonuna dayanan bu yöntem, dağılıştan bağımsız olması sebebiyle de avantaj sağlamaktadır. Bu çalışmada, Morkaraman, İvesi ve Tuj ırkı toklulara ait etlerin genel kabul edilebilirlik puanları ridit analizi kullanılarak karşılaştırılmıştır

Abstract

Organoleptic tests, aiming to determine consumer preferences, are frequently used to evaluate agricultual products. Although, it raises problems in statistical analysis to measure responses in ordinal scale. Chisquare test causes to lose the advantage of ordinal scale while t-tests and ANOVA require more assumptions which can not be met. Ridit analysis was proposed as a method to compare groups using ordinal data. The method, based on a type of probability transformation, also has an advantage of being distribution-free. In this paper, general acceptability scores of lamb meat from Morkaraman, İvesi and Tushin breeds are compared using ridit analysis.

Anahtar kelimeler: tüketici davranışları,tüketici tercihi,tüketici memnuniyeti,duyusal değerlendirme,duyusal özellikler,lezzet