Vergi yükü ve yapısı ile iktisadi büyüme arasındaki dinamik etkileşimler üzerine uygulamalı bir analiz

An applied analysis on the dynamic interactions between tax burden, tax structure and economic growth

Özet

Bu çalışmanın amacı Türkiye ekonomisinde 1968-2006 dönemi için vergi karmasının (dolaylı vergi hasılatı/dolaysız vergi hasılatı) ve vergi yükünün iktisadi büyüme ile olan dinamik ilişkilerini test etmektir. Eşbütünleşme sonuçları, gerek vergi yükü, gerekse de vergi karmasının reel GSMH ile uzun dönem ilişkisini doğrulamıştır. Kısa dönemde iktisadi büyüme, vergi karmasının Granger anlamda nedenseli iken, uzun dönemde iktisadi büyüme ve vergi karması, vergi yükünün Granger nedenseli, aynı şekilde vergi karması ve vergi yükü de iktisadi büyümenin Granger anlamda nedenselidir. Diğer yandan, etki-tepki analizi sonuçları, vergi karmasındaki dışsal bir şokun iktisadi büyüme üzerinde bir artışa neden olduğunu; vergi yükündeki dışsal bir şokun ise durağan bir etki yarattığını göstermektedir. Bu sonuçlar, vergi hasılatı kompozisyonunda ilgili dönemde gerçekleşen dönüşümün iktisadi büyüme üzerindeki olumlu etkisini vurgulamaktadır.

Abstract

This study attempts to test the dynamic interactions between tax mix (the ratio of indirect tax revenue to direct tax revenue), tax burden and the economic growth in Turkish economy for 1968-2006 period. The cointegration results confirm the dynamic long-run relationship between the growth rate of real GNP and tax burden as well as tax mix. It has been stated that in the short run, economic growth is the Granger causal of the tax mix. In the long run, economic growth and the tax mix are the Granger causals of the tax burden while tax mix and tax burden are Granger causals of the economic growth. On the other hand, the results of impulse-response analysis suggest that an external shock in the tax mix causes a sharp increase in the economic growth while an external shock in the tax burden generates a stationary effect. These results imply the positive effect of the transformation in the tax revenue composition on the economic growth during the involved period in Turkish Economy.