Dergiler / Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi / 2018 / Cilt: 7 - Sayı: 3
İZMİT KÖRFEZİ-SAPANCA GÖLÜ DOĞUSU ARASININ SIĞ VE DERİN JEOFİZİKSEL YÖNTEMLERLE KABUK DEFORMASYONUNUN ANALİZİ
- Sayfa
- 1186–1191
- DOI
- —
Özet
Kuzey Anadolu Fay Sistemi’nin Marmara bölgesindeki kuzey kolu ve güneyindeki faylar üzerinde yapılan toplam 19 çok elektrotlu özdirenç (ERT) ve 16 manyetik profil ile, aynı ölçü lokasyonlarında elde edilmiş gravite verileri modellenerek kıtasal kabuğun sığ ve derin kesimindeki fayların çoğunluğunun kuzeye eğimli oldukları belirlenmiştir. Bu profiller, yüzeyde morfotektonik ve tektonostratigrafik fayların var olduğu lokasyonlarda bu faylara dik doğrultuda ve farklı uzunluklarda elde edilmiş olup toplam 7300 m manyetik, 6270 m özdirenç ölçümlerinden oluşmaktadır. Manyetik dayk yöntemi ile kıtasal kabuğun daha derin kesimindeki fayların yüksek açılı ve kuzeye eğimli oldukları belirlenmiş olup Plio-Quaternary çökeller içinde tek etkin ana fay türünün sağ yanal doğrultu atımlı olduğu anlaşılmaktadır. Güneyde izlenen fay düzlemi eğim açıları İzmit körfezi-Sapanca gölü arasında farklı derinliklerde 45⁰ ile 60⁰ arasında değişmektedir. Bu faylar doğu batı doğrultusunda sürekli olmayıp segment şeklindedir. Pliyosen-Holosen dönemde (Geç Neotektonik dönem) gelişen ve çöküntü d alanlarında biriken çökellerin sedimantasyonuna eşlik eden tek ana yapısal eleman, Kuzey Anadolu Fay Sistemi’nin kuzey koludur. Bölgedeki kıtasal kabuğun 1300 m derinliğine kadar rezistivite ve manyetik ile belirlenen fay düzlemleri (jeofiziksel fay), yüzeydeki fay izleri (jeolojik fay) ile birlikte değerlendirildiğinde, çöküntü alanlarını oluşturan güneydeki fayların çalışma alanının güneyinden kuzeyine doğru bir zonlanma gösterdikleri belirlenmiştir. Kuzey Anadolu fay sisteminin birincil kolu dışında güneyde yer alan fay düzlemleri, çöküntü alanlarına doğru eğim kazanmış faylanma tipleri bölgede ana kaynak konumundaki Kuzey Anadolu fay sistemine kabuğun derininde bağlanabilecek nitelikte olup bölgedeki deformasyon şeklinin negatif çiçek yapısı şeklinde olduğunu desteklemektedir.
Abstract
It has been determined that the majority of the faults located in the shallow and deep depths of the continental crust are dipped to the north by modeling the gravity data obtained from the same measurement locations with a total of 19 multi-electrode resistivity (ERT) and 16 magnetic profiles on the northern branch and faults in the south of the northern branch of the North Anatolian Fault System (NAFS) in the Marmara Region. These profiles are vertically obtained in the locations where morphotectonic and tectonostratigraphic faults exist on the surface in different lengths and consist of 7300 m magnetic and 6270 m resistivity measurements in total. The magnetic dyke method revealed that the deeper faults of the continental crust are northward dipped with high-angle and, and that the right lateral strike-slip fault, only main fault type, is previlent in the Plio-Quaternary deposits. The dip angles of the fault planes observed in the south vary from 45° to 60° at different depths between the Izmit bay and the Sapanca lake. These faults are not continuous in the east and west directions but are segmented. NAFS northern branch is the only major structural element that accompanies to the sedimentation of deposits in the Pliocene-Holocene (Upper Neotectonic period) deposits. When the fault planes (geophysical fault) determined by resistivity and magnetic methods up to 1300 m depth of the continental crust in the region were evaluated together with the fault traces (geological fault) on the surface, it was determined that the faults in the south forming the depression areas showed a zonation from the south to the north in the study area. Fault planes located in the south of the primary branch of the North Anatolian fault system support that the faults that have dipped towards the depression areas can be connected to the main tectonic source, North Anatolian fault system in the deeper parts of the crust, and that the deformation in the region is in the form of a negative flower structure.