Gölbaşı (Ankara) güneyindeki kütle hareketlerinin incelenmesi

Özet

Kütle hareketlerinin yerleşim alanlarında ve mühendislik yapılarında can kayıplarına ve maddi hasarlara neden olduğu bilinmektedir. Bu nedenle, potansiyel kütle hareketlerinin gelişebileceği veya hareketin olduğu alanların mühendislik jeolojisi açısından incelenerek duraylılık analizleri yapılır ve alınabilecek önlemler belirlenir. Bu çalışmada, Ankara ili Gölbaşı İlçesi'nin güneyinde, Mogan Gölü' nün doğu kıyısındaki kütle hareketleri mühendislik jeolojisi açısından incelenerek duraylılık analizleri yapılmıştır. Mogan Gölü'nün doğusundaki hareketli alan 360 m uzunluğunda ve 40 m genişliğindedir. Kayma yüzeyinin derinliği yaklaşık 12 m'dir. Kayma bölgesinde, yaklaşık 2 m kalınlığında dolgu zeminin ek yük oluşturması ve su borularındaki kaçak nedeniyle üç adet heyelan oluşmuştur. Ayrıca aynı alanda yol kazısı sonrasında üç adet şev kayması da gözlenmiştir. Kaymalar, Üst Pliyosen yaşlı Gölbaşı formasyonu'na ait yüksek plastisiteli ve yer yer kum bantları içeren inorganik şiltlerde gelişmiştir. Kayma yüzeylerinden alınan silt örneklerinin makaslama dayanımı belirlenmiştir. Artık kohezyon ve artık içsel sürtünme açısı değerleri kullanılarak heyelan ve şev kaymalarının olduğu üç kesit hattı boyunca şev duraylılığı statik koşullar için incelenmiştir. Statik koşullarda güvenlik katsayıları kesit hatları için 1.05 ile 1.07 arasında değişmektedir. Ayrıca heyelanlar için geriye dönük analizi de yapılmıştır. Yolun duraylılığının ve yol kazısındaki kalıcı şevlerin güvenlik katsayılarının arttırılması için kazık veya betonarme perde ankraj vb. gibi iyileştirme yöntemlerinin uygulanabilirliği yapılacak analizlerle araştırılmalıdır.

Abstract

It is well known that mass movements cause several damages on engineering structures and in settlement areas in terms of loss of life and economy. For this reason, engineering geology of the potential mass movements should be investigated and necessary precautions should be taken using with available data. In this study, engineering geological properties of the mass movements on the east bank of the Mogan Lake (Ankara-Gölbaşı) were investigated. Slope stability analyses were carried out. The sliding area has dimensions of 360 m length and 40 m width. Depth of the slip surface is about 12 m. Three landslides occurred due to external loading caused by the artificial soil cover of 2 m thick, and water leakage from the water pipes. Besides, three slope failures Were also detected after the road excavation in the same area. The failures occurred in the Upper Pliocene aged high plasticity inorganic silt, occasionally involving silty sand lenses. Shear strength of the samples obtained from the slip surface were experimentally determined. The stability of the landslides and the slope failures along the cross-sections were investigated in terms of static conditions using the values of residual cohesion and residual internal friction angle. The factors of safety calculated range between 1.05 and 1.07 under static conditions. In addition, three landslides were back analysed. The improvement methods such as piles, anchorage etc. should be investigated after more detailed analyses to achieve stable conditions.