Kaya yüzeylerinde UV-A ve B ışınları nedeniyle görülen renk faklılaşmaları

Özet

Birçok çalışmada, güneş radyasyonunun kayalar üzerinde etkisi genellikle fiziksel bozun-ma açısından değerlendirilmiştir. Güneş ışınlarının kayalar üzerinde meydana getirdiği renk değişimleri üzerine literatürde fazla bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışma kapsamında laboratuvar ortamında UV ışınlarının etkisini modellemek amacıyla yeni bir deney düzeneği geliştirilmiştir. Yapılan deneyler sonucunda, koyu renkli bazalt, mikritik kireçtaşı ve ig-nimbirit örneklerinde 180 gün sonunda renkte açılmalar ve aydınlanma değerlerinde artış meydana geldiği belirlenmiştir. Özellikle bazalt ve koyu gri mikritik kireçtaşı örneklerinde görülen renk açılmaları gözle bile saptanabilir hale gelmiştir. Görünür gözeneklilik oranı yüksek olan ignimbirit örneklerinde daha az oranda renk değişimleri saptanmıştır.

Abstract

In many researches, effects of solar radiation on rocks are evaluated related to physical weathering perspective. There are few studies about effects of solar beams on colour change for rocks' surfaces in the current literature. In this study, a new experiment apparatus was developed for modeling the effects of UV beams on the rock surfaces. It is observed that lightening and colour fade-in values for dark colour basalt, micritic limestone and ignimb-rite samples increased after 180 days period. Particulary, colour fade-in at basalt and dark grey-colour micritic-limestone might be noticed by naked eye. A relatively small amount of colour changes was observed on ignimbrite samples that have higher porosity.