Azerbaycan enerji politikası: Alternatif enerji nakil hatları arayışı

Özet

Azerbaycan 1991 yılında bağımsızlığını kazandıktan sonra hem ülke içinden, hem de ülke dışından kaynaklanan bir çok sorunla karşılaştı, iç ve dış etkenler nedeni ile ülkede devamlı değişen yönetim sebebiyle Azerbaycan, sürekli bir istikrarsızlık sürecine mahkum oldu. Ayrıca, Sovyetler Birliği nin dağılmasından sonra oluşan uluslararası düzen Azerbaycan'ın çıkarlarına ters olan gelişmelere sahne oldu. Eski Sovyetler Birliği coğrafyasında oluşan yeni bağımsız devletler büyük oranda Rusya'nın etkisi altında kalmaya devam etti ve bu durum Batı tarafından da bir veri olarak kabul gördü. Azerbaycan yönetimi uluslararası konjonktürü gözeterek sahip olduğu enerji kaynaklarını yüzyüze olduğu sorunların çözümünde etkin şekilde kullanabilme amacıyla enerji politikalarım öncelikli politik konulardan biri olarak değerlendirdi. Bu çerçevede, Azerbaycan ilk olarak Batılı enerji şirketlerini bölgeye çekerek, kendi petrol ve doğalgaz yataklarının işletilmesini sağladı. Bir sonraki aşamada ise üretilen enerji kaynaklarının dünya pazarlarına ulaştırılması İçin gereken altyapının oluşturulması için çalışmalar gerçekleştirildi. Bu bağlamda, ulaşım koridorlarının oluşturulmasında alternatif hatlar oluşturma prensibi temel şart olarak kabul edildi. Azerbaycan yönetimi izlenecek bu politika sayesinde komşu devletler üzerinden taşınacak olan petrolünün ve doğalgazının taşınması sürecinde belli bir bağımlılığa karşı kendisini garanti altına almayı hedefledi. Bu makalede, Azerbaycan'ın enerji politikasının gelişim süreci ve alternatif enerji nakil hatlarının oluşturulması süreci anlatılarak, Azerbaycan'ın enerji politikasının çok değişkenli boyutları değerlendirilecektir.

Abstract

After gaining its independence, Azerbaijan faced plenty of internal and external problems. The country was obliged to a constantly instable period since both domestic and external factors gave way to ever changing regimes in the country. Besides, the newly originated post-Soviet international order was marked with developments conflicting its interests. Although many independent republics were established upon the former Soviet land they kept remaining under Russian influence to a great extent which was also reluctantly recognized by Western countries. Azerbaijani government gave priority to its energy policies with the aim of handling the problems through the management of its energy sources within the frame of international conjuncture. In this sense, Azerbaijani first invited Western companies to the region in order to make sure that its natural-gas deposits will operate. In the second phase, it conducted researches to build the necessary infrastructure to transfer the processed energy supplies to the global market. In this respect, the primary principle was to develop alternative lines while building transportation gateways. Following this policy, Azerbaijani government made it certain to keep its position safe against dependency in the transportation process of its oil and natural gas over the neighbouring states. This article deals with the process of Azerbaijani energy policy development and the construction of alternative energy lines and the multi-variable dimensions of its energy policy.