Predicaments and prospects in Uzbek Islamism: A critical comparison with the Turkish case

Özbek islamcılığında sorunlar ve beklentiler: Türk örneği ile çözümsel bir karşılaştırma

Özet

Özbekistan, Orta Asya’da bölgesel istikrarı tehdit eden faktörler gözönüne alındığında çok önemli bir ülkedir. Özbekistan’da yaşanabilecek her hangi bir sosyal ya da politik değişmenin bölge geneline yayılabilecek sonuçları olacaktır. Bu çalışma Özbek İslamizminin sorunları ve beklentilerini tartışarak konu hakkında varolan literatüre katkı sağlamayı amaçlamakdır. Bu bağlamda, Özbek İslamizmi ile Türkiye örneği iki ülkedeki aktörlerin normatif çerçeveleri göz önünde bulundurularak karşılaştırılacaktır. Mevcut Türk ve Özbek kontekstinde İslam anlayışlarının birçok ortak noktaları bulunmaktadır. Bu benzerlikler, yalnızca, aslen aynı olan teorik Ortodoks İslamlar arasında değil, halk İslamları ve iki devletin resmi İslamları arasında da mevcuttur. İki ülke de özellikle sivil alanda ortaya konmuş olan İslami aktivizme karşı antagonizmi yaşamıştır. Bu nedenle, çalışma, Türk İslamizminin yaşadığı dönüşümün Özbek konteksinde ne derece ve hangi şartlar altında yaşandığını/yaşanabileceğini analiz etmeyi amaçlamaktadır.

Abstract

Uzbekistan is a very crucial country in Central Asia with regards to threats challenging the region’s stability. Any political and social change in Uzbekistan will have region-wide ramifications. This study endeavours to contribute to the current literature in terms of discussing the predicaments and prospects of the Uzbek Islamism by critically comparing it with the Turkish case with a special emphasis on the normative frameworks of the actors. Islams in Turkish and Uzbek contexts have several common points. These similarities are not only in the sense of theoretical orthodox Islams which are indeed identical but also in terms of folk Islams and the states’ official Islams. Furthermore, both countries had experienced periods of official antagonism toward Islamic activism, especially its civil manifestations. Thus, this study endeavours to analyse if and to what extent Turkish Islamism’s transformation could also be experienced in the Uzbek context and under what conditions.