KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Orta Asya ve Kafkasya Araştırmaları / 2013 / Cilt: 8 - Sayı: 16

Kazakhization, kunaev and kazakhstan: A bridge to independence

Kazaklaştırma, kunayev ve kazakistan: Bağımsızlığa bir köprü

Michael G. STEFANY

Sayfa
49–72
DOI
—

Özet

Bu makale 1960-62 ve 1964-86 dönemlerinde Kazakistan Komünist Partisi’nin (KKP) Genel Sekreteri Dinmuhammed Kunayev’in (1912-93) siyasi kariyeri boyunca Kazaklaştırma (ya da “yerlileştirme”) sürecinin bir incelemesini içermektedir. Yazar, Kunayev’in görev süresi boyunca Kazakistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’nde (KSSC) siyasi yükseli- şi ve Kazakların bakış açısından birbiriyle bağlantılı siyasi ve demografik gelişmeleri incelemektedir. Diğer verilerin yanı sıra Moskova’daki Rus Yakın Tarihi Devlet Arşivi’nden (RYTDA) yararlanmak suretiyle yazar Kunayev’in yerli halk üzerindeki politikalarında siyasi önceliklerine istatistik bakış açısı sağlamaktadır. Makale, Mikhail Gorbachev’in Kunayev’i emekliye ayrılmaya zorlamasının kısa bir zaman sonrasında, 17-19 Aralık 1986 tarihlerinde ortaya çıkan Rus karşıtı Alma-Ata gösterilerinin nedenselliğini incelemektedir. Kunayev her ne kadar cumhuriyetin modernleşmesi ve Sovyetleşmesi için çalışan sadık bir Brezhnev-dönemi bürokratı olsa da; halkı için geniş çaplı siyasi ve sosyal hakları savunmuş, Kazakların yönetimde sayıca daha çok ve ön sıralarda olmalarına yardımcı olmuştur. Dolayısıyla Kunayev dönemi ağırlıkla-Ruslaştırılmış Stalin dönemi KSSC’si ve bugünün bağımsız Kazakistan’ı arasında bir siyasi, sosyal ve ideolojik bağolarak hizmet etmiştir.

Abstract

This article consists of an examination of the process of Kazakhization (or “nativiza- tion”) during the political career of Dinmukhamed Kunaev (1912-93), First Secretary of the Communist Party of Kazakhstan (CPK) from 1960-62 and 1964-1986. The author examines Kunaev’s political rise and interrelated political and demographic advances on the part of Kazakhs that took place in the Kazakh Soviet Socialist Republic (KSSR) dur- ing Kunaev’s tenure: Utilizing materials from the Russian State Archive of New History (RGANI) in Moscow as well as other data, the author provides a unique “bottom-up” statistical view of Kunaev’s policy of political preference for natives, showing causality for the anti-Russian Alma-Ata demonstrations of 17-19 December 1986 that occurred shortly after Mikhail Gorbachev forced Kunaev to step down. The author concludes that although Kunaev was a full-fledged Brezhnev-era apparatchik who worked to modernize and Sovietize his republic, he also supported greater political and social rights for his people, helping Kazakhs to become more numerous and prominent in the government of their republic; thus, the Kunaev era served as an indispensable political, social, and ideological link between the heavily-Russified KSSR of the Stalin period and independent Kazakhstan of today.