Azerbaycan'da Türkçü ve turancı siyasal partiler

Özet

Azerbaycan Türkçü ve Turancı siyasal partiler açısından Türk dünyasında özel bir yere ve öneme sahiptir. 19. yüzyılın sonlarında Rus Çarlığının egemenliği altındaki Azerbaycan ilk Türkçülük hareketlerinin ortaya çıktığı ve 1911 yılında da Türk Federal Müsavat Halk Partisi adında ilk kez Türkçü ve Turancı ideolojiye ve programa sahip bir siyasal partinin kurulduğu bir bölgedir. Sovyet sonrası süreçte de etkin olan Türkçü görüşler Azerbay- can Halk Cephesi örneğinde görüldüğü üzere iktidara gelmiş, ancak süreç içinde bir dizi nedenden ötürü etkisini yitirerek politik sahnede ciddi bir aktör olmaktan uzaklaşmıştır. Bu makalenin amacı, Azerbaycanda değişim sürecinde ortaya çıkan Türkçü ve Turancı partileri belirleyerek bu partilerin günümüzde sisteme neden alternatif oluşturamadıkları sorusuna cevap aramaya çalışmaktır.

Abstract

Azerbaijan occupies a special place and significance with regard to Turkist and Turanist political parties. Azerbaijan under the dominion of the Russian Empire at the end of the 19th century was the birthplace of the first Turkist movements and, in 1911, a political party with a Turkist and Turanist ideology and agenda named the Musavat Party (direct transition: Turkish Federal Equal Peoples Party) was established. In the post-Soviet pro- cess, Turkist notions came into power with the Azerbaijani Peoples Front; however, over time they lost their influence due to several reasons and they withdrew from the political stage as a significant actor. The purpose of this article is to identify Turkist and Turanist political parties which appeared during Azerbaijans transition process and thus try to discover why these political parties cannot adapt to todays system.