SOVYET SONRASI ABHAZYA’DA YARIŞAN YURTTAŞLIK POLİTİKALARININ SONUCU: BÜTÜNLEŞME Mİ DAĞILMA MI?

THE RESULT OF COMPETING CITIZENSHIP POLICIES IN POST-SOVIET ABKHAZIA: INTEGRATION OR DISSOLUTION?

Özet

Gürcistan’ın kuzeybatısında Karadeniz kıyısında 8600 km² yüz ölçüme sahip ince bir hat olarak uzanan Abhazya, yakın geçmişte Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’ne bağlı özerk bir cumhuriyet statüsündeydi. Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin (SSCB) dağılmasıyla birlikte Abhazya’nın statüsü üzerine tartışmalar artış gösterdi. 1992–1993 yıllarında tartışmalar Gürcistan ve Abhazya kuvvetleri arasında silahlı çatışmaya dö- nüştü. Silahlı çatışma sırasında ve sonrasında özellikle dış göç olgusunun etkisiyle Abhazya’nın demografik dokusunda etnik Abhazlar lehine önemli değişimler yaşandı. Abhazya, 1999 yılında uluslararası toplum tarafından kabul görmeyen bir bağımsızlık ilanında bulundu. Bu çalışmanın amacı, Sovyet sonrası süreçte de-facto Abhazya Devleti, Rusya Federasyonu ve Gürcistan’ın yurttaşlık politikalarının Abhazya’da yaşanan kimliksel ayrımlaşma/ bütünleşme süreçleri ve bölgesel düzen üzerindeki etkilerini çözümlemektir. Ancak öncelikle politikaların oluşma gerekçesini tanımlayıp etki düzeyini belirleyen bir faktör olarak Abhazya’nın kimlik mirası ve demografik değişim süreçleri tartışmaya açılacaktır. Çalış- manın tezi, Rusya Federasyonu’nun ve (ona paralel bir biçimde geliştirilen) Abhazya’nın yurttaşlık politikalarının Gürcistan’ın Abhazya üzerindeki kontrolünü daha da zayıflatan sonuçları olduğu, bu sonuçları çözümleyen Gürcistan yönetiminin ise 2011 yılından itibaren Batılı devletlerin de desteğiyle Rusya Federasyonu’nun bölgesel etkisini dengeleme konusunda yurttaşlık politikası bağlamında adımlar attığı; ancak başarısız olduğudur. Sonuçta Abhazya’da ya Rusya Federasyonu kontrolünde bir bütünleşme ya da etnik ayrımlaşma sürecinin kurumsallaşması beklenmektedir.

Abstract

In the not-so distant past, Abkhazia – an 8,600 km2 narrow strip of territory on the coast of the Black Sea in northwest Georgia – had an autonomous republic status under the rule of the Georgian Soviet Socialist Republic. Since the collapse of the Union of Soviet Socialist Republics, debates on the contemporary status of Abkhazia have increased. From 1992-1993, such debates transformed into armed conflict between Georgian and Abkhazian forces. During and after the conflict, especially as a result of foreign migration, significant changes occurred in the demographic balance of Abkhazia in favor of Abkhazians. In 1991, Abkhazia drafted a declaration of independence, which failed to garner the acceptance of the international community. The aim of this paper is to analyze the impacts of the citizenship policies of the de-facto Abkhazian state, the Russian Federation and Georgia on identity-based dissociation and integration processes in Abkhazia and the regional order. However, discussions contained in this paper will primarily revolve around the legacy of Abkhazian identity and demographic transition processes – which constitute the rationale of policies and the determinants of their political impacts. The thesis of this paper is as follows:citizenship policies of the Russian Federation and de-facto state of Abkhazia resulted in the diminishment of Georgia’s control over the region of Abkhazia. Correspondingly, since 2011 the Georgian administration came to employ a futile citizenship policy that aimed at balancing Russian regional influence with the support of Western states. Ultimately, a Russia-controlled ethnic integration or dissolution process is expected to be institutionalized in Abkhazia.