The control of shape: Origins of parametric design in architecture in xenakis, gehry and grimshaw

Biçimin denetimi: Xenakıs, gehry ve grımshaw mimarlığında parametrik tasarımın kaynakları

Özet

Günümüzde pek çok çağdaş mimari tasarım nesnesi, parametric tasarım teknoolisinden yararlandığını iddia etmekle birlikte, bunun temellerini oluşturan düşünceleri açmakta yetersiz kalıyor. Makale, bu terimin anlam(lar)ını gözden geçirirken, bu yaklaşımı ortaya koyan ilk ürünleri gündeme getirmeyi, ilk özgün ortaya çıkış ve uygulamalarını sunmayı, alanın sürekliliği ve gelişmesi açısından anlamlı buluyor. ‘Parametrik’ sözcüğü sosyal ve matematiksel yan-anlamlar arasında gidip gelen, ölçülebilir çeşitlemeleri içeren farklı karşılıklara sahip. Öte yandan mimari ürünlerle ilgili belgeler, ‘parametrik’ tasarımı yapıyla ilgili olan bilgimizin özgül geometrik uygulamalar sırasındaki ele alınışıyla (işletim; management) ilişkilendiriyor. Bu yazıda, bina tasarımında ‘parametrik’ işlemlerin kullanıldığı erken örnekler olarak ele aldığımız Le Corbusier ve Xenakis’in Brüksel Sergisi için tasarladıkları Philips Pavyonu; Frank Gehry’nin Barselona Balığı; Nicholas Grimshaw’un Londra Waterloo İstasyonu Yeni Örtüsü, tasarlanma aşamalarında kurulan süreçler ile işlevsel ve inşai farklı yapılanmalar açısından ele alınıyor. Yapıların biçimsel tanımlanmaları, strüktürel çözümleri ve tasarımsal ifadeleri, geçirdikleri geometrik ve bilgi-işletim merkezli tasarım karar süreçleri ortaya konuyor. Örnek durumlar ve okumalar üzerinden makale, mimarlıkta ‘parametrik’ tasarımın somut olarak nasıl ele alınabileceğini, farklılaşan eğimli geometriler, yapısal oluşumlar ve kültürel anlamlar üzerinden tartışmayı hedefliyor.

Abstract

Several contemporary architectural works are arguing use of parametric design technologies, without clearly identifying their essential conditions. This article reviews meanings of this term and its first literary uses in referring to architectural design, as well as initial works applying these techniques, with the purpose of clarifying its original sense and applications, to support a consistent development. The word has different meanings ranging from social to mathematical connotations, mostly related to a measurable variation. Meanwhile, the documents about architectural works consider the concept of parametric design from the stand point of management of building information to specific geometric operations. The works reviewed as early examples of parametric procedures in building design are the Philips Pavilion by Le Corbusier and Xenakis, the Barcelona Fish by Frank Gehry and the Extension of Waterloo Station by Nicholas Grimshaw. It comments on their general process of production, functional and construction issues involved in the design of these three cases. Geometrical and computer procedures are described in relation to shape definition, structural solution and design expression of each building. Based on the texts and cases reviewed, the article suggests a strict conception of parametric design in architecture, linked to variable curves, as well as a constructive and cultural sense.