An integrated pedagogy for 1/1 Learning

Özet

Bu makale, mimarlık eğitiminde “birebir yaparak öğrenme” (1/1 learning) konusunu, “Yaz Yapı Stajı (Arch 190)” kapsamında 2003 yılında ODTÜ Mimarlık Bölümü öğrencilerinin inşa ettiği Arılı Köyü Bilgisayar İşliği deneyimi üzerinden tartışmaktadır. Bilgisayar İşliği, mimarlık bilgisinin 1/1 yaparak öğrenilmesi, üretilmesi ve paylaşılması süreçlerini kavrasallaştırmak ve tartışmak için bu yazının ana odağını oluşturmaktadır. Burada, Bilgisayar İşliği bir sonuç ürün olarak değil, bir süreç olarak değerlendirilmektedir. Arılı Bilgisayar İşliği özelinde, 1/1 yaparak öğrenme ‘biçimi işlemlemek’ (processing the form) olarak tanımladığımız bütünleşik pedagojinin deneyimlenmesidir. ‘Biçimi işlemlemek’, Bernhard Hoesli’nin “araç olarak biçim” ve Marc Angélil’in “biçim olarak süreç” olarak tanımladığı iki farklı pedagojiyi bütünleştiren bir yaklaşımdır. Bu yaklaşımda, biçim neye benzediği (fiziksel/görsel özellikleri) ile değil, mekanı kurgularken nasıl davrandığı başka bir deyişle performansı ile değerlendirilir. Bir tasarım eylemini de ifade eden ‘biçimi işlemlemek’, öğrenme, tasarım ve inşa etme süreçleri arasındaki ilişkinin bütünleştirici bir şekilde yeniden tanımlanması gerektiğini savunur. Öğrenme, 1/1 yapma eyleminin biçime dönüşmesi ve Bilgisayar İşliği olarak somutlaşması sürecinde gerçekleşmektedir. Bilgisayar İşliği’nde tasarım, inşa etme ve öğrenme süreçlerini ilişkilendirip bütünleştirmek için ortak tek bir strateji geliştirilmiştir: ‘kesitin tekrarlanması’. Kesitin (mekan kurgulama) performansı biçimsel bir araç olarak ele alınmakta; tasarım eylemi olarak ‘tekrar etmek’ ise kesiti her tekrarda farklı bir işleme sokarak mekansal farklılıkların üretilmesine imkan verecek şekilde bütünleşik süreci örgütlemektedir. Farklılaşarak tekrar eden kesit, işliğin inşa edildiği Doğu Karadeniz Bölgesi’nde yer’e ait sınırlı yapı yapma bilgisinin, yerel malzeme (ahşap) ile ürettiği en temel mimari yapı olan Serender kesiti referans alınarak üretilmiştir. ‘Kesitin tekrarlanması’ stratejisi, alternatif bir yaklaşım sunarak yapının temelden çatıya değil, farklılaşarak tekrar eden kesitlerin yan yana getirilmesi ile inşa edilme sürecini düzenlerken öğrencinin öğrenim sürecine aktif katılımını da örgütlemekte; eş zamanlı olarak sürecin farklı aşamalarını (örneğin, çatının ve cephelerin birlikte inşa edilmesi) deneyimlemelerini sağlamaktadır. 1/1 öğrenme kendine özgü araçları ve öğrenim çıktıları olan bir mimarlık eğitimi ortamıdır. Profesyonel mimarlığın bir simulasyonu ve/veya okulda alınan teorik bilginin birebir sahada uygulandığı bir ortam olarak ele alınmamalıdır. ‘Biçimi işlemlemek’ olarak önerdiğimiz bütünleşik pedagoji 1/1 yaparak öğrenmenin kendine özgü doğasına uygun olarak, süreç ve biçim arasındaki hiyerarşik ayrımı ortadan kaldırıp eş zamanlı olarak tasarım ve inşa etme süreçlerinin farklı aşamalarını birebir deneyimleyerek öğrenmeyi sağlamaktadır.