In Other Worlds? Mapping Out the Spatial Imaginaries of 18 th-Century Chroniclers from the Ottoman Levant (Bilad al-Sham)

Osmanlı Biladü'ş-Şamı'nda Yaşamış Olan 18. Yüzyıl Vakanüvislerinin Mekân Tahayyülleri

Özet

Bu makalede 18. yüzyıl Osmanlı Levant'ı/Biladü'ş-Şam'ından (günümüz Suriye, Lübnan, Ürdün, İsrail ve Filistin'den) yedi vakanüvisin küresel mekân tahayyüleri incelenmektedir. Farklı sosyal, dinî ve meslekî kökenlerden gelen söz konusu vakanüvisler, Biladü'ş-Şam'ın Arapça konuşan ahalisinden olmaları hasebiyle ortak bir kimlik altında birleşseler de, Osmanlılıkla olan alakalarının da bilincindeydiler. Bu çalışmada, vakanüvislerin kökenlerindeki ortaklıklar ve farklılıklar göz önüne alınarak her bir yazarın mekânsal tahayyülündeki "gerilimler" incelenmiştir. Bu doğrultuda, yazarların tahayyüllerindeki dünya, grafiklere ve haritalara aktarılıp karşılaştırılarak, farklılık gösteren ve birbiriye örtüşen coğrafî kimlikler görselleştirilmiştir. Devletlerin sınır temelli kimliklerin inşasında çok az dahlinin olduğu ulus-öncesi bir çağda, Biladü'şŞamlı Osmanlıların aynı dünyada yaşayıp yaşamadığı sorusuna cevap aranmıştır.

Abstract

This essay is about the global spatial imaginaries of seven chroniclers from the Ottoman Levant (Bil?d al-Sh?m/Syria and Palestine) in the eighteenth century. While being unified in an Arabic-speaking Levantine identity, on the one hand, and conscious of their Ottoman affiliation, on the other, the authors came from decidedly different social, religious, and occupational backgrounds. Given the unity and diversity of the backgrounds of the authors, this essay examines the consequent tensions found in each author's spatial vision. By plotting and juxtaposing these authors' horizons into maps and graphs, both the differing and overlapping concepts of geographical identities are visualized. In a pre-national age, when the state's intervention in creating a territory-bounded identity was minimal, did eighteenth-century Ottoman Levantines live in the same world?