Dergiler / Ot Sistematik Botanik Dergisi / 1999 / Cilt: 6 - Sayı: 2
Plants used in domestic handicrafts in Central Turkey
- Sayfa
- 57–68
- DOI
- —
Özet
Yabani bitkilerin çeşitli amaçlarla kullanımları, arkeologlar için en az gıda kul-Lanımları kadar önemlidir. Bitkilerin kullanım yerlerini bilmek, arkeobotanik kalıntılarıYorumlamada ve geçmiş dönemlerin yaşam biçimlerini incelemede yol göstericidir.1994-95 yıllarında Orta Anadolu’da (B5) Aksaray ilinde Melendiz Suyu civarındakiköylerde yapılanbir etnoarkeolejik ve etnobotanik araştırmada 300e yakın bitkininyerel adları ve kullanımları saptanmıştır. Bu çalışmada aralarında yaprakları yenenotlar, mantarlar, meyvalar, tohumlar olmak üzere 100’ü aşkın yabani bitkinin gıdaolarak kullanımı öğrenilmiştir. Bitkinin maddi kültür elemanlarının da hammadde-sidir. Bu bölgede hasır, sepet- taşıyıcı ve süpürge olarak yararlanılan 12 lif bitkisi ile 7’si tarım yapılan olmak üzere 18 yünboya bitkisi saptanmıştır. Bu bitkilerin tümü çoğunlukla kadınlar tarafından toplanmış ve işlenmiştir. Bunlara ek olarak bu step bölgesinde varolan tüm ağaç ve çalılardan da ağaç işçiliğinde, çeşitli kaplar,araç ve ev eşyaları yapımında yararlanılmıştır. Özellikle ev- içinde üretilen ve gün-delik yaşamda tüketilen malzemelerle ilgili çok az araştırma vardır. Bu yazıda bu eviçi el sanatları ve kullanılan bitkiler tanıtılmaktadır.
Abstract
Information about the various uses of plants is as important for the archaeolo-Gists as the use of plants for food, and serves as a means of comparison with Archaeobotanical remains, and gives some insightsihto the ways of life of the past.In an ethnoarchaeological and ethnobotanical stedy in tha Melendiz area ofAksaray province ih Central Turkey (B5), 1994-1995, various uses and the vernac-Ular names of about 300 plants have been recorded. The local people consider over100 wild plants, including mushrooms, fruits, seeds, and leafy plants as edible.Plants often provided the basics of a material culture. In this area 12 fiser plantsWere used to weave or plait mats, make baskets and containers, and produceBrooms. 18 species, including 7 cultivars were ised to dye wool. All these plantsWere usually gathered and processed by women. In addition to these, almost allAvailable trees of this steppe area were used in carpentry for building materials,Woodwork, furniture, and utensils. The neglected role of plants for handicrafts in a Contemporary rural economy will be discussed in this paper