Mekansal paylaşım açısından Büyük Ortadoğu projesi ve Türkiye

Özet

Bu çalışmada; mekân ve siyaset ilişkisi kapsamında Büyük Ortadoğu Projesi ve Türkiye ilişkisi üzerinde durulmuştur. Siyasi coğrafya açısından; Ortadoğu kavramına, Büyük Ortadoğu Projesi’nin görünür ve gerçek hedeflerine, stratejik ve tarihi arka planına, hangi ülkeleri kapsadığına, Türkiye’nin projedeki yeri, rolü ve önemine değinilmiştir. Mekanı oluşturan coğrafi özelliklerin her ülkede aynı dağılışa sahip olmaması, coğrafi özelliklerin yeniden paylaşımı için plan ve projelerin ortaya konmasına neden olmaktadır. Bu projelerden biri de, Büyük Ortadoğu Projesi’dir. Ortadoğu’ya demokrasi götürme amacı taşıdığı öne sürülen projenin aslında enerji kaynaklarının ucuz ve güvenli arzının sağlanması temelli olduğu ortadadır. Irak ve Afganistan’daki gelişmeler ile Arap Baharı sürecinde yaşananlar, bu durumun kanıtlarıdır. Projeden en fazla etkilenen devletlerin başında; bölge ile sınır komşusu olması, sosyo-kültürel ve tarihi bağlarının bulunması ve ekonomik ilişkileri nedeniyle Türkiye gelmektedir. Türkiye, bir yanda müttefiki ABD ve destekleyicileri diğer yanda ortak bağları bulunan Ortadoğu devletleri ve halkları arasında yer almaktadır. Böylesine bir ortamda Türkiye, siyasi ve ekonomik gelişmeleri stratejik açıdan değerlendirmeli, kendi çıkarları doğrultusunda politik davranmalıdır. Bunu yaparken denge unsuru olarak çok dikkatli davranmalıdır. Çünkü Türkiye, her ne şekilde olursa olsun coğrafi konumunun sağladığı avantajlar ile projenin merkezinde yer almaktadır.

Abstract

In this study, the relations between Great Middle East Project and Turkey were examined in terms of place and political relations. In political geography aspect,the middle east term, real and visible targets, strategic and historical background, the covering countries, the place, role and importance of Turkey were studied. Every country not having same geographic conditions bring about new plans and projects to share the geographic features in a new way. One of these projects is the Great Middle East Project. It is clear that the Project which is said to aim bringing democracy to the middle east is based on supplying energy resources for cheaply and safer. The developments in Iraq and Afganistan and the experiences in Arabic Spring are the proofs of these conditions. Head of the countries getting affected from the Project is Turkey due to the fact that Turkey has common borders, socio cultural and historical relations and financial encpounters with the region. Turkey is situated among the USA which is an allied country and their supporters with the Meditarennean countries nd communities that have common relations with Turkey. In such an atmosphere Turkey should evaluate political and financial developments strategically and should behave politically paralel to their benefits.