Tarih öncesi bir yerleşme olan Şanlıurfa'nın kuruluşuna etki eden coğrafi faktörler

Özet

Kuaterner dönemde global ölçekteki olumlu iklim değişimleri sonucu, insanların ekvatoral kuşaktan Dünyanın kuzeyine ve güneyine doğru yayılmaya başlamalarıyla ilk etapta bazı yeni yerleşmeler kurulmuştur. Şanlıurfa, insanlığın ilk yerleşmeye başladığı kültürel hayatın ortaya çıktığı, tarımsal faaliyetlerin ivme kazandığı bir dönemde kurulmuş olması nedeniyle tarihi coğrafya açısından önem arz etmektedir. Bu sahadaki uygun iklim şartları, gür su kaynakları, ekonomik faaliyet alanları ve korunma imkanları, Şanlıurfa şehrinin fonksiyonlarında dikkat çekecek derecede bir süreklilik meydana getirmiştir. Bunun sonucunda şehir günümüze kadar yaşamını devam ettirebilmiştir. Şehrin çevresinde yer alan Harran Ovası ve geniş platolar ekonomik faaliyet için uygun imkan sunmalarının yanında, ovanın batısında, kuzey-güney yönünde uzanan fay hattına bağlı olarak çıkan bol su ihtiva eden karstik kaynaklar bir diğer olumlu faktör olarak etkili olmuştur. Ayrıca yerleşmenin kurulduğu alanın doğal ve beşeri yönden savunmaya uygun olması şehrin burada kurulup gelişmesini sağlayan bir diğer olumlu etkendir. Prehistorik dönemden buyana arzettiği önemini koruyan Şanlıurfa, 1992 yılından itibaren Harran Ovasının sulanmasıyla GAP bölgesinin merkezi durumuna yükselmiştir.

Abstract

Some new settlements were established as people migrated northward and southward from the equator as a result of global climatic changes. Şanlıurfa is an important place in terms of its historical and geographical aspect. This place was one of the important location where earliest settlements were first formed, cultural life developed and agricultural activites started to form. In adddition, the factors such as climate conditions, enough water sources, rich economic activites and its strategic position have also been the some key factors to carry our its functions. All these factors have been the main reasons for Şanlıurfa to have been exist up to the present. Beside the Harran Plain and the existence of large fruitful plato areas, which provide suitable environmental condition for important agricultural activites, the North-south directions of karstic water resource have also been the main factors in the development of the city. In addition, the location where Şanlıurfa was built in has always provided an easiy defensive character due to its physical geography and the human resources. Since Prehistoric era cruciality of Şanlıurfa has always continued and with the diversion of Euphrates waters to the Harran Plain as aresults of Southeast Anatolian Project, this cruciality has even iscreased more.