ÖZGECİ DAVRANIŞ OLGUSUNA İLİŞKİN EPİSTEMOLOJİK SORUNLAR ÜZERİNE BİR İNCELEME: SİYAH, BEYAZ VE GRİ

THE STUDY OF EPISTEMOLOGICAL PROBLEMS ON THE CONCEPT OF ALTRUISTIC BEHAVIOR: BLACK, WHITE AND GREY

Özet

Bu çalışmanın amacı yazında sosyoloji, psikoloji, biyoloji, yönetim ve organizasyon, ilahiyat, eğitim, sağlık ve spor gibi disiplinlerde yürütülen çalışmalarda ele alınan özgecilik olgusu üzerindeki epistemolojik bulanıklığı ve kavramsal karışıklığı çözümlemeye çalışmaktır. Bu amaçla özgeci davranış olgusu; yazındaki görüşlerin ayrıştırılması, nedensellik ilişkilerinin sorgulanması ve kavramsal genetiğin incelenmesi şeklinde üç yöntem yardımıyla ele alınmıştır. Yapılan incelemeler sonucunda, yazında özgeci davranışı ifade etmede birbirinden farklı üç yaklaşım biçiminin kullanıldığı, bu yaklaşım biçimlerinin birbirlerinden önemli noktalarda ayrı düştükleri ve bu ayrılığın, bilimsel araştırmalarda özgecilik olgusunun yanlış aktarılmasına neden olacak kadar sakıncalı boyutlara ulaştığı tespit edilmiştir. Bu çalışmada, söz konusu yaklaşımlar odaklandıkları anlamlar dikkate alınarak; “siyah”, “beyaz” ve “gri” mecazları ile açıklanmaya ve tartışılmaya çalışılmıştır. Son olarak, özgeci davranış olgusundan gerçekte ne anlaşılması gerektiği ve bu olguyu doğru anlamanın, toplumsal dinamikler açıdan taşıdığı önemle ilgili değerlendirme ve önerilerde bulunulmuştur.

Abstract

The aim of this work is to try to solve the epistemological blur and conceptual disorder on the phenomenon of altruism, which is studied in disciplines such as sociology, psychology, biology, management and organization, theology, education, health and sports. For this purpose, the phenomenon of altruistic behavior was handled with the help of the methods as decomposition of opinions in the literature, questioning of causality relations and examination of conceptual genetics. As a result of the studies made, it has been found that three different approaches are used expressing literature altruistic behavior, these approaches are separated from each other in important points, and this separation reached the unfavorable dimensions that caused to be misunderstanding the altruism phenomenon in the scientific investigations. In this study, these approaches were explained and discussed considering the focus of their meanings, through metaphors that "Black", "white" and "gray". Finally, evaluations and suggestions were made about what actually should be understood from the phenomenon of altruistic behavior and the significance of this phenomenon in terms of social dynamics.