ABS ile Frenleme Anında Değişken Tekerlek Yükü ile Fren Basıncı ve Tekerlek İvme Etkileşiminin Deneysel Olarak Araştırılması

Experimental Study On The Interaction Between Brake Pressure-Wheel Acceleratin And The Changes In Damping Capacity During Braking With ABS

Özet

Bu çalışmada, pürüzlü yolda ABS'nin aktif halde iken ortaya çıkan fren basıncı salınımları ile tekerlek ivme değişimleri arasındaki etkileşim ile değişken tekerlek yükü arasındaki ilişki incelenmiştir. Değişken tekerlek yükü, aynı amortisörün farklı sönümleme kapasiteleri ile elde edilmiştir. Bunun için sert, orta-sert ve yumuşak amortisörlerin kullanıldığı ıslak ve kaygan olmak üzere iki farklı yolda ABS testleri gerçekleştirilmiştir. Bu testlerde tekerlek hızı, fren basıncı, düşey aks ivmesi ve etkin yuvarlanma yarıçapı ölçülmüş ve bu ölçülen değerlerden tekerlek ivmesi, fren basıncı değişim oranı ve tutunma katsayısı hesaplanmıştır. Yapılan inceleme sonucunda fren basıncı değişimi ile tekerlek ivmesi arasındaki etkileşimin, amortisör sönümleme kapasitesi ve yolun tutunma potansiyeline göre farklılık gösterdiği ve bu farklıklar ile ABS performansının düzeltilebileceği belirlenmiştir. Yolun tutunma potansiyeli değişiminin, fren basıncı, fren basıncı değişim oranı ve tekerlek ivmesinin aldığı maksimum ve minimum değer aralıkları ile belirlendiği görülmüştür. Aynı zamanda, sönümleme kapasitesindeki değişimin de, bu parametrelerin sert, orta-sert ve yumuşak amortisöre göre aldıkları maksimum ve minimum değerlere bağlı olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, ABS ile frenleme sırasında yarı aktif ve aktif süspansiyon kullanılarak amortisör sönümleme kapasitesinin değiştirilmesi için öncelikle yolun tutunma potansiyelinin belirlenmesi gerektiği daha sonra bu yol tipine göre sönümleme kapasitesi değişiminin gerçekleştirilmesi gerektiği görülmüştür

Abstract

In this study, the interaction between brake pressure-wheel acceleration interaction occuring in brakings which ABS is activated on rough road was investigated with ABS tests which conducted on wet and slippery rough roads with hard, medium-hard and soft shock absorbers. During the tests, the wheel speed, brake pressure, the vertical axle acceleration and the effective rolling radius were measured, and the wheel acceleration, the brake pressure change rate and adhesion coefficient were calculated from these measured parameters. In the end of the investigations, it was determined that the brake pressure-wheel acceleration interaction showed differences with respect to the shock absorber damping capacity with the adherence potential of the road and ABS performance was improved with these differences. It was seen that the changes at road adherence potential were determined by the maximum and minimum value ranges which the brake pressure, the brake pressure change rate and the wheel acceleration took. It was also determined that the changes at the damping capacity depended on the maximum and minimum values of these parameters which was able to be changed with respect to hard, medium-hard and soft dampers. Consequently, it was seen that firstly the adhesion potential of the road must be determined and then, the damping capacity changes must be performed with respect to obtained from these road types to change the shock absorber damping capacity during braking with ABS using active and semi-active suspension system