İnşaat sözleşmeleri muhasebesi ve finansal performansın ölçülmesinde maliyeti kurtarma yöntemi

Accounting for construction contracts and cost recovery method for measuring financial performance

Özet

Yıllara yaygın inşaat taahhütlerinin muhasebeleştirilmesindeki temel sorun, inşaat gelir ve maliyetlerinin dönemler itibari ile dağıtılmasıdır. 11 Nolu Türkiye Muhasebe Standardı (TMS) inşaat sözleşmesinin sonucunun güvenilir biçimde öngörülebildiği durumda tamamlanma yüzdesi yöntemi kullanılmasını gerekli kılmıştır. Ayrıca standart, inşaat sözleşmesi sonucunun güvenilir biçimde tahmin edilememesi durumunda; sadece katlanılmış sözleşme maliyetlerinin geri kazanılabilmesi muhtemel olan kısmı kadar gelir kaydedilmesi gerektiğini, sözleşme maliyetlerinin oluştukları dönemin gideri olarak finansal tablolara yansıtılması gerektiğini ve sözleşme sonucu güvenilir biçimde tahmin edilemediğinden kâr tahakkuk ettirilmemesi gerektiğini belirtmiştir. Bu yaklaşım, Amerikan Genel Kabul Görmüş Muhasebe İlkelerinde (USGAAP) hasılatın tahakkuk ettirilmesinde kullanılan maliyeti kurtarma yöntemine benzemektedir. Bu çalışmanın amacı TMS 11e uygun olarak maliyeti kurtarma yönteminin inşaat sözleşmesinde uygulanması konusunda öneri sunmaktır. Çalışmada ayrıca tamamlanma yüzdesi yöntemi, maliyeti kurtarma yöntemi ve tamamlanmış taahhüt yöntemi arasındaki farklar bir örnek yardımı ile açıklanmış ve yöntemler karşılaştırılmıştır.

Abstract

The main problem in the accounting for construction contracts is the allocation of contract revenue and cost to the accounting periods in the building activity is performed. IAS 11 requires the use of percentage of completion method when the result of a construction contract can be estimated reliably. On the other hand, when the outcome of a construction contract cannot be estimated reliably revenue should be recognized in the income statement only to the extent that is likely to recover costs incurred because of the contract, and the costs of the contract should be recognized as an expense in the year they are incurred. The second approach is similar to cost recovery method which is used for recognition of revenue under USGAAP. The purpose of this study is to recommend application of cost recovery method to construction contructs in conformity with IAS 11. Additionally, the study aims to provide comparative analysis of percentage of completion method, cost recovery method and completed contract method with the help of a case.