Modernliğin Sıkıntılarına İrfani-Tasavvufi Anlayış ve Geleneğin Çözüm Oluşturma İmkânı

Possibility of Resolving the Problems of Modernity by Sufi Perspective and Tradition

Özet

Modernlik ve modernliğin sıkıntılarına dair devasa bir literatürün olduğu bilinmektedir. Literatürün en bilindik örneklerine bakıldığında, modernliğin sıkıntıları konusunda, “bireycilik”, “araçsal akıl”, “siyasal düzlem”, “tüketim toplumu”, “sinirsel (neural) hastalıklar” gibi konuların ön plana çıktığı görülmektedir. Makalede, modernliğin sıkıntılarına yönelik olarak ortaya koyulan konulara, İslam entelektüel geleneği içerisinde önemli bir yeri olan irfani-tasavvufi anlayış ve geleneğin çözüm olabilme imkânı ele alınmaktadır. İrfani-tasavvufi anlayış ve geleneğin, modernliğin ortaya çıkardığı sıkıntılar içerisinde yer alan “tüketim toplumu” ve sinirsel (neural) hastalıklar konularına çözüm getirme bakımından güçlü imkânlara sahip olduğu, ancak “bireycilik” ve “araçsal akıl” konularına çözüm olabilme imkânının düşük olduğu değerlendirilmektedir.

Abstract

It is known that there is a vast literature on modernity and its problems. The most well-known literature mainly focuses on issues such as “individualism”, “instrumental rationality”, “consumption society” and “neural diseases”.This article deals with the problems of modernity by approaching them with Sufi perspective and tradition, which constitutes a great part of the Islamic intellectual tradition. While Sufi perspective and tradition has a slight chance of resolving the matters of “individualism” and “instrumental rationality”, it offers a possibility to solve the problems related with “consumption society” and “neural diseases”.