Soğuk Savaş’a Geçiş Sürecinde Akşam’ın Penceresinden Türk Denizciliği (1945-1950)

TURKISH MARITIME FROM THE ANGLE OF THE AKŞAM NEWSPAPER IN THE PROCESS OF TRANSITION TO THE COLD WAR (1945-1950)

Özet

İkinci Dünya Savaşı’nın ardından siyasal yapı, galiplerin çekişmesine bağlı olarak birkaç yıla kalmadan iki kutuplu dünya düzeninin ekseni üzerinde şekillenmiştir. Soğuk Savaş adını taşıyacak bu sürece girilirken denizcilik gibi alanlar birçok farklı yönden Türk basınının ilgi odakları içinde yer almıştır. Akşam gazetesinin denizcilik alanındaki yayınları, tarihsel, askeri, ekonomik, kurumsal ve benzeri yönleri kapsayacak şekilde geniş bir yelpaze oluşturmaktadır. Böyle yayınlar genellikle Abidin Daver, Haluk Y. Şehsuvaroğlu, Cemalettin Bildik gibi dönemin seçkin gazetecileri ile Naci Ark gibi tanınmış mühendislerin imzalarını taşımıştır. Yazıları ve yazarları kanalıyla denizcilik alanında ulusal bir yapıyı savunan Akşam, doğaldır ki bu yönde bir toplumsal bilinç oluşturma çabası da sergilemiştir. Denizcilik açısından üretici bir kimlik altında gelişim sağlama vizyonunu içeren böyle çalışma ya da yaklaşımlar, bir Akdeniz ülkesi olan ve üç tarafı denizlerle çevrili Türkiye’de toplumun denizciliği özümseyip özümseyemediği, bu alandaki ilgi, donanım ve bilgisinin belirlenmesi açısından da kuşkusuz kayda değer bir önem taşımaktadır. Bu çalışma, savaştan sonra dünyanın Soğuk Savaş’a sürüklendiği ve Türkiye’nin çok partili hayata giden bir dönüşümü yaşadığı süreçte, Akşam gazetesi üzerinden içerik açısından benzer yazılardan örnekler seçilmek suretiyle Türkiye’de denizciliğe yönelik yaklaşımı ve nasıl bir toplumsal algının varolduğunu özellikle 1947-1950 aralığına odaklanarak tarihsel bir bakış açısıyla incelemeyi amaçlamaktadır.

Abstract

AbstractWithin a few years after WWII, the political structure shaped on the axis of a bipolar world order based on the competition among the victorious countries. In this period which would be named as Cold War, branches such as shipping were among the areas of interest of the Turkish media for several reasons. The publications of Akşam newspaper in the field of shipping formed a broad range that covered historical, military, economic, and institutional aspects. Such publications were generally written by the outstanding columnists of the period like Abidin Daver, Haluk Y. Şehsuvaroğlu and Cemalettin Bildik in addition to well-known engineers such as Naci Ark. Supporting a nationalist structure in the field of shipping via its columns and columnists, Akşam presented an effort to orient the society in this direction as one might expect. Without doubt, in Turkey, a Mediterranean country surrounded by three seas, these approaches or studies which include a vision to provide improvement with a productive identity in terms of shipping are significant for questioning the adaptation of the society to the issue and identifying its interest, amenities, and knowledge of the subject. With a historical approach, this study aims to analyze the approach to shipping in Turkey and its social perception in a period while the world was drifting to Cold War and Turkey was experiencing the transformation to multi-party system, especially the period between the years 1947-1950, via a content-based selection of similar articles published in Akşam newspaper.