Diyabet ve Alzheimer Hastalığı İlişkisi

Özet

Diyabet ve Alzheimer hastalığı nüfusun giderek yaşlanmasıyla beraber görülme sıklığı artan iki hastalıktır. Her iki hastalık da kronik ve karmaşık yapıda olduğundan, yaşlı popülasyonda en başta gelen sağlık problemlerindendir. Alzheimer hastalığının yaşlanma, metabolik sendrom, periferik insülin direnci, yüksek kolesterol gibi bilinen birçok risk faktörü bulunmaktadır. Bu çalışmada, ilgili risk faktörleri arasında yer alan diyabet üzerinde durulması amaçlanmıştır. Diyabet hastalarının Alzheimer olma ihtimali, aynı yaştaki sağlıklı kişilere kıyasla 1,5-2 kat daha fazladır. Hiperglisemi, vasküler hasar, hipoglisemi ve insülin direnci en olası patofizyolojik sebepler arasında gösterilmekle birlikte, bu ilişkinin altında yatan moleküler mekanizmalar henüz tam olarak aydınlatılamamıştır. Son yıllarda Alzheimer tipi nörodejenerasyona, beyindeki insülin sinyal yolağında meydana gelen bozulmaların neden olduğu görüşü öne çıkmaktadır. İnsülin ya da insülin duyarlılığını artırıcı ilaçlar bilişsel fonksiyonlarda ve Alzheimer tipi nörodejenerasyonda koruyucu ya da iyileştirici olarak oldukça umut vaadeden yeni tedavi yaklaşımları gibi görülmektedir.

Abstract

Both diabetes and Alzheimer’s disease have an increasing incidence with burden of aging population. They are one of the leading health problems in the elderly population since both diseases are chronic and complex. Alzheimer’s disease has many known risk factors such as aging, metabolic syndrome, peripheral insulin resistance and high cholesterol. In this review it was particularly focused on diabetes as one of the major risk factors. Diabetic patients are 1.5-2 times more likely to develop Alzheimer’s disease compared to age matched healthy individuals. Even though hyperglycaemia, vascular damage, hypoglycaemia and insulin resistance are thought to be the most likely pathophysiological causes, the underlying molecular mechanisms of this association have not yet been fully elucidated. In recent years, impairment in the insulin signaling pathway has been suggested to be one of the prominent reasons of Alzheimer type neurodegeneration. Insulin and insulin sensitizing agents with their protecting and ameliorating properties in cognitive functions and Alzheimer type neurodegeneration have seen as highly promising treatment targets.